ادراكات فطري در فقه و حقوق كيفري *

ادراكات فطري به معناي ادراكاتي عمومي هستند كه در ذهن همگان يكسان هستند و تحت تأثير زمان، مكان و شرايط قرار نمي‌گيرند. حقوق كيفري شاخه‌اي از علم حقوق است كه از مجموعه گزارههايي (اصول و قواعد) تشكيل‌شده است كه درباره جرم و اطراف آن (مجرم و بزه ديده)، مسئوليت كيفري و واكنش عليه پديده مجرمانه (مجازات و اقدامات تأميني و تربيتي) گفت‌وگو مي‌كند؛ بنابراين، ادراكات فطري در علوم مختلف ازجمله فقه جزايي و حقوق كيفري جريان دارند. در اين مقاله درصدد هستيم، ضمن مطالعه ميان‌رشته‌اي ميان فقه و حقوق جزايي به اين پرسش پاسخ دهيم، ادراكات فطري در فقه جزايي و حقوق كيفري كدامند كه با بررسي تحليلي – توصيفي اثبات مي‌شود، لزوم تحميل مجازات بر مجرم، منع اضرار به غير، وجوب دفع ضرر محتمل و ترجيح راجح بر مرجوح از گزاره‌هاي فطري هستند كه در فقه جزائي و حقوق كيفري جريان دارند؛ البته ادراكات فطري به اين گزارهها محدود نمي‌شوند.