خيابان ناصريه؛ عرصه گاه جديد ارتباط شاه و مردم در دورۀ ناصري

تهرانِ قاجاري پايتخت و مركز برگزاري مهم‌ترين مراسم حكومتي و فرصتي بود براي حضور عامه مردم در محضر شاه به مناسبت‌هاي مختلف ملي، مذهبي و غير آن، كه شامل جشن‌ها، عزاداري‌ها، آيين‌‌هاي نوروزي، مراسم بدرقه يا استقبالِ از شاه، و ... مي‌‌شد. اما ساختار اين شهر از ابتدا تا انتهاي آن دوره يكسان نبود و در دوره ناصري عناصر و فضاهاي شهري مانند خيابان و ميدان به شكل جديد به شهر عرضه شدند. خيابان ناصريه از فضاهاي شهري جديدي بود كه در جانب شرقي ارگ سلطنتي ايجاد شد و به بستري نو براي مراسم حكومتي و يا بعضاً غيردولتي به‌منظور ارتباط بيشتر ميان شاه و مردم تبديل گرديد. در اين مقاله، با تمركز بر آيين‌‌هاي شهري، جايگاه خيابان ناصريه در برنامه‌‌هاي عموميِ مردمي و بيشتر حكومتيِ دوره ناصري و مقايسه آن با دوره‌هاي قبل بررسي شده است. به اين منظور با رويكرد كيفي و روش تفسيري ـ تاريخي، منابع مكتوب دست اول و دوم مطالعه و اسناد تصويري موجود بررسي و به كمك استدلال منطقي، يافته‌هاي مقاله استخراج گرديده است. نتايج نشان مي‌دهند كه دوره ناصري آغاز فصلي جديد در ارتباط ميان حكومت و مردم بود؛ با تمركز بر مراسمي، كه در اينجا برگزار مي‌شد، اعم از مردمي و البته بيشتر حكومتي، و افزايش حضور شاه در جريان زندگي روزمره شهري مردم، كه تا حد زيادي نشئت‌گرفته از تغيير روابط دولت و ملت و رويكردهاي جديد حكومت در زمينه مشروعيت‌يابي بود.