كشت چاي و مسائل آن در گيلان عهد قاجاري به روايت اسناد

كشت و برداشت چاي در ايران به‌عنوان محصولي كشاورزي براي نخستين‌بار در گيلان و در دوره قاجاريه آغاز شد. كاشف‌السلطنه سفير ايران در بمبئي، در اين دوره نقشي مهم و محوري در فراهم آوردن شرايط انتقال بذر چاي به ايران و سپس كشت آن در گيلان ايفا كرد، كه از نظر آب و هوايي و شرايط طبيعي منطقه‌اي مناسب براي كشت چاي تشخيص داده شده بود. در اين پژوهش، به‌طورعمده با تكيه بر اسناد و با بهره‌گيري از روش مطالعۀ تاريخي توصيفي‌ـ‌تحليلي مسائل مربوط به روند كشت چاي و چالش‌هاي پيش روي آن از ايام نخستين كاشتِ اين محصول در گيلان دوره قاجاريه تا به ثمر رسيدن و تثبت آن در اين منطقه به‌عنوان محصولي كشاورزي مورد بررسي قرار گرفته است. يافته‌هاي اين پژوهش نشان داد؛ روند كشت چاي در ابتدا به‌سبب مخالفت شديد حكام و مالكان گيلاني با مشكلاتي جدي رو‌به‌رو شد؛ اما با حمايت مستقيم مظفرالدين شاه از كاشف‌السلطنه از يك سو و پشتكار خود كاشف‌السلطنه از سوي ديگر، درنهايت كشت چاي در گيلان تثبيت شد.