مطالعات ترجمه و ادبيات تطبيقي: نقش «ترجمه» و «مذهب» در ظهور آثار تطبيق‌پذير

مقاله حاضر با هدف بررسي نقش دو عنصر پيرامكاني «ترجمه» و «مذهب» در ظهور آثار عرفاني تطبيق­پذير، به تحليل تطبيقي رمان انگليسي سير و سلوك زائر و رمان پارسي از عين تا قاف پرداخته است. قهرمان رمان تمثيلي پارسي فردي به نام «پارسا مسافر» است كه در چهل‌سالگي سلوك معنوي خود را آغاز مي­كند. در اين رمان بيش از هفتاد تلميح به آيات نوراني قرآن كريم وجود دارد. قهرمان رمان انگليسي نيز سالِكي به نام ترسا است كه از شهر و ديار و اهل و عيال خود دل برمي­دارد و راهيِ سفري پرمخاطره به شهر آسماني مي­شود. در رمان مزبور اشارات فراواني به انجيل شده است. در اين مقاله، از هفت وادي سلوك عطار براي تطبيق مراحل سلوك ترسا و پارسا استفاده شده است. طبق يافته­هاي تحقيق، دليل عمده شباهت­هاي ميان مراحل سلوك را مي­توان تأثير ناخودآگاه ترجمه سير و سلوك زائر بر نويسنده داستان از عين تا قاف و نيز پيش­زمينه مذهبي هردو اثر دانست.