الگوي مديريت ازدحام گردشگران در مقصدهاي ساحلي مازندران مبتني بر گردشگري هوشمند

ازدحام گردشگري يك پديده در حال رشد در صنعت گردشگري است كه تنش‌هاي بين جامعه محلي و گردشگران را در مقصدهاي گردشگري شهري و روستايي ايجاد مي‌كند. مقصدهاي ساحلي به‌ عنوان يكي از مقصدهايي كه اغلب با پديده ازدحام گردشگري مواجه هستند، به مديريت و برنامه‌ريزي يكپارچه و پويا براي حفظ و توسعه آن نياز دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسي ابعاد و مؤلفه‌هاي ازدحام گردشگري با رويكرد گردشگري هوشمند در راستاي رسيدن به يك الگوي مديريتي براي مقصدهاي گردشگري انجام گرفته است. اين پژوهش از نوع توسعه‌اي- كاربردي و به لحاظ روش‌شناسي در زمره پژوهش آميخته كيفي و كمي قرار دارد. براي گردآوري داده‌هاي كيفي از دو ابزار مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده است. در بخش كيفي 21 نفر با استفاده از مصاحبه‌ هاي نيمه‌ ساختاريافته و در بخش كمي با استفاده از ابزار پرسشنامه 271 نفر از مسئولان و فعالان گردشگري (مشرف به موضوع) در پژوهش مشاركت كردند. داده‌هاي حاصل از مصاحبه با استفاده از روش تحليل مضمون، تحليل شد و درنهايت 193 كد باز، 18 كد محوري و 3 كد انتخابي استخراج شد. نتايج نشان مي‌دهد، مديريت ازدحام گردشگري شامل سه بعد عرضه، تقاضا و ساختاري/مديريتي است كه هريك از اين ابعاد داراي شش شاخص هستند. همچنين با استفاده از ماتريس اهميت-عملكرد، حوزه‌ هاي پراهميت براي بهبود فعاليت‌هاي مديريتي مشخص شدند. از نظر اثرات كل، بعد مديريتي/ساختاري از بيشترين اهميت (b=0.57) و تقاضاي گردشكري بالاترين عملكرد (c=64.61) را دارند. طبق يافته ‌ها، براي مديريت ازدحام گردشگري بعد عوامل مديريتي و ساختاري و سازه‌ هاي دولت و حاكميت هوشمند (b=0.25)، ظرفيت تحمل محيطي و روان‌شناختي بوميان (b=0.34) و فصلي بودن گردشگري (b=0.39) ذيل ابعاد سه‌ گانه، در اولويت بهبود عملكرد قرار دارد.