ساختار بن مايه هاي داستاني حماسۀ بالاچ

حماسۀ بالاچ يكي از آثار مشهور شفاهي و جزو نخستين داستان‏هاي حماسي بلوچي است. اين داستان داراي چند روايت است و هركدام در جزئيات با ديگري تفاوت‏هايي دارد. بالاچ در انتقام خون برادر خود «دودا» با همكاري و همراهي دوست باوفايش «نكيبو» سال‏ها با دشمن جنگيد و سرانجام توانست او را از پاي درآورد. اين داستان در گذشته به نظم بلوچي درآمده و داراي چند منظومه است كه سرايندۀ آن‏ها معلوم نيست، هر منظومه بخشي از داستان را بيان مي‏كند. در طول زمان، خنياگران بلوچ با اجراي اين منظومه‏ها در مجالس بزم و موسيقي و راويان و نقالان در مجالس قصه‏گويي براي قوت و غناي داستان، بن‏مايه‏هاي متنوعي به آن افزوده‏اند كه از ميان آن‏ها بن‏مايه‏هاي حماسي و عياري برجسته‏تر هستند. داستان بالاچ با بن‏مايۀ پناهنده‏پذيري آغاز مي‌شود و با كين‏جويي ادامه مي‏يابد و با بن‏مايۀ كرامت گرفتار شدن بالاچ به بادافره شكستن سوگند و مردن او به پايان مي‏رسد. خنياگران متعددي در طول زمان منظومۀ بالاچ را اجرا كرده و عامل حفظ اين اثر بوده‏ اند.