ارزيابي مدل‌‏‎هاي محاسبات نرم در همگن‌بندي هيدرولوژيكي سيلاب ناحيه‌اي (مطالعه موردي: حوضه ‏آبريز كرخه)‏

شناسايي گروه‌‌هاي همگن هيدرولوژيك يكي از مباحث بنيادي هيدرولوژي در دو بعد كاربردي و تحقيقاتي است. يكي از روش‌‌هاي معمول به‌منظور دستيابي به مناطق همگن هيدرولوژيكي براي برآورد منطقه‌‌اي سيلاب، استفاده از روش‌‌هاي خوشه‌‌بندي است. در اين پژوهش استفاده، ارزيابي و مقايسه روش‌هاي آماري و روش‌هاي مبتني بر هوش مصنوعي به‌منظور خوشه‌‌بندي حوضه آبريز كرخه مورد بررسي قرار گرفته است. از خوشه‌بندي SOM، K-means و سلسله‌مراتبي براي منطقه موردمطالعه استفاده شد. در ادامه نيز بررسي همگني هيدرولوژيكي مناطق به‌دست‌آمده با استفاده از روش گشتاورهاي خطي و تعديل ناهمگني با استفاده از روش‌‌هاي پيشنهادي توسط هاسكينگ و واليس ارزيابي شد. نتايج نشان داده كه منطقه موردمطالعه قابليت تبديل به دو خوشه را دارد. مقادير آماره همگني براي خوشه‌‌هاي اول و دوم به‌ترتيب معادل 0/33 و 0/17 محاسبه گرديد كه نشان‌دهنده همگني هر يك از مناطق مي‌باشد. با توجه به كوتاهي دوره آماري در برخي از ايستگاه‌‌ها، نواقص آماري و قابل‌اعتمادبودن نتايج تحليل فراواني منطقه‌اي، در برآورد سيلاب حوضه‌‌هاي آبريز ديگر از اين روش استفاده شود.