مقايسه جنگ عادلانه در انديشه‌هاي سنت آگوستين، مايكل والزر و فقهاي شيعه معاصر

يكي از مباحث جدي قرن بيست و يكم درخصوص شروع جنگ‌ها توسط دولت‌ها عادلانه يا ناعادلانه بودن آن است. كما اينكه از بُعد نظري از گذشته‌هاي دور در بين انديشمندان مطرح و تا حال حاضر نيز ادامه داشته است. براي پي بردن به تغييرات ايجاد شده در اين انديشه‌ها و نيز تفاوت آن در ميان آباء كليسا و فقهاي شيعه؛ پژوهش پيش رو به مقايسه جنگ عادلانه در انديشه‌هاي سنت آگوستين، مايكل والزر و فقهاي شيعه معاصر پرداخته است. پژوهش حاضر ازنظر ماهيت، نظري – كاربردي و ازلحاظ روش مطالعه، توصيفي – تحليلي است. روش جمع آوري اطلاعات به اتكاء به دو روش كتابخانه‌اي و پرسشنامه، انجام گرفته است. براي اين منظور ديدگاه‌هاي يازده فقيه و مرجع تقليد بر اساس پرسشنامه و آثار مكتوب آنها بررسي گرديده است. نتايج پژوهش نشان داد بين ديدگاه‌هاي فقهاي شيعه و انديشه‌هاي سنت آگوستين اشتراكات بيشتري به نسبت انديشه‌هاي والزر درخصوص جنگ عادلانه وجود دارد. در عين حال هر سه انديشه در بُعد اهداف جنگ عادلانه و موضوع كمك به ملت‌هاي تحت ستم بيشترين شباهت و درخصوص شروط جنگ عادلانه و دلايل مشروعيت بخش بيشترين اختلاف را با يكديگر داشتند. همچنين يافته‌ها نشان دادند درحالي‌كه آگوستين و فقهاي شيعه حاكمان و خدا را مقام‌هاي تصميم گيرنده درباره جنگ عادلانه معرفي مي‌نمايند، والزر بر نقش افكار عمومي، مردم و شوراي امنيت سازمان ملل به عنوان عناصر تصميم گيرنده تاكيد دارد.