جنگ معاهدات (سياست انگلستان براي مهار امراي افغان و شاهان قاجار)

سرزمين وسيع هندوستان مهم‌ترين  مستعمره انگلستان در سده بيستم در معرض توجه ساير دول استعماري قرار داشت و برخي از آنها مانند فرانسه و روسيه تلاش داشتند تا از طريق مرزهاي زميني در ايران و افغانستان به اين منطقه نفوذ كنند. ازاين‌رو، انگليس در ايران و افغانستان نفوذ كرد تا علاوه بر حفظ هندوستان، امتيازهاي جديدي در اين مناطق به‌دست آورد. يكي از سياست‌هاي انگليسي‌ها براي برقراري ارتباط با شاهان قاجار و امراي افغان، انعقاد معاهدات بود. پژوهش تاريخي حاضر با روش توصيفي- تحليلي و گردآوري داده‌هاي كتابخانه‌اي به‌دنبال بررسي و شناسايي اين معاهدات و تحليل مفاد و نتايج آنها است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه انگليس با انعقاد اين معاهدات از قاجاريه عليه امراي افغان و از امراي افغان عليه قاجاريه استفاده مي‌كرد. در واقع انگليس با برقراري معاهدات، زمينه اتحاد و همكاري ميان شاهان قاجاري و امراي افغان عليه نفوذ انگليس در دو منطقه را خنثي كرد،  در حالي كه زمامداران قاجاري و امراي افغان با كنار نهادن اختلاف‌ها مي‌توانستند همانند سدي در مقابل تكاپوهاي انگلستان عمل كنند.