بررسي تاثير رفتار سوداگرانه بانك‌ها بر قيمت مسكن در مناطق شهري تهران طي دوره زماني (1398-1392)

در دهه‌هاي اخير، افزايش جهش‌وار قيمت در بخش مسكن به تواتر مشاهده شده است. از عوامل مؤثر بر اين جهش‌هاي قيمتي، مي‌توان به رفتار سوداگرانه بانك‌ها در بازار مسكن اشاره كرد. اثبات اين مسئله ايجاب مي‌كند كه مؤلفه‌هاي نظارتي بر فعاليت بانك‌ها به‌روزرساني و فعال‌تر شوند تا از معضل‌هاي متعدد اجتماعي و سياسي ناشي از گراني مسكن بكاهد. هدف اين مقاله بررسي ميزان اثرگذاري رفتار سوداگرانه بانك‌ها اعم از تجاري، تخصصي، خصوصي‌شده و خصوصي بر قيمت مسكن مناطق 22‌گانه شهر تهران است. لذا برآوردهاي لازم توسط يك مدل پانل ديتا طي بازه زماني 1392 تا 1398 و با به‌كارگيري متغيرهاي باتواتر ماهانه انجام پذيرفته است. رفتار بانك‌ها در مدل با استفاده از متغيرهاي مازاد سپرده، بدهي بانك‌ها به بانك مركزي و تسهيلات غيرجاري بررسي شده است. نتايج كلي نشان مي‌دهد كه عملكرد سوداگرانه بانك‌هاي غيردولتي بر قيمت مسكن به مراتب بيش از بانك‌هاي دولتي است. نتايج تأثيرگذاري متغيرهاي مدل نشان مي‌دهد كه كشش قيمت مسكن نسبت به مازاد سپرده به‌ترتيب در بانك‌هاي خصوصي‌شده و خصوصي از بالاترين ضريب برخوردار مي‌باشند. بالاترين كشش قيمت مسكن نسبت به بدهي بانك‌ها به بانك مركزي مربوط به بانك‌هاي تخصصي است كه البته رتبه بالاي بانك‌هاي تخصصي به علت وظايف تعريف‌شده خاص اين نوع بانك‌هاست كه طبيعتاً قابل مقايسه با ساير بانك‌ها نيست؛ ليكن بانك‌هاي خصوصي و خصوصي‌شده در رتبه‌هاي بعدي قرار دارند. كشش قيمت مسكن نسبت به تسهيلات غيرجاري در بانك‌هاي تجاري و تخصصي از بالاترين رتبه برخوردار بوده و بانك‌هاي خصوصي و خصوصي‌شده در رتبه‌هاي بعدي قرار دارند.