معرفت شناسي سعديا گائون

الامانات و الاعتقادات و تفسير سفر يصيرا دو اثر فلسفي سعديا گائون، به‌عنوان تبيين‌هايي از دو ساختار متفاوت معرفت‌شناسي مطرح مي‌شوند. سعديا گائون متكلمي نوفيثاغورثي است كه به تشريح دو صورت شناخت مي‌پردازد. او اشاره مي‌كند ذهن انسان قادر است واقعيت را در دو حالت تبيين كند: يكي مبتني بر عقل‌گرايي تجربي و ديگري براساس اشراق و خودآشكاري الهي بر ذهن است. ذهن انسان توانايي ذاتي دارد تا حقيقت را در بيش از يك روش درك كند: با ادراك حسي يا شهود اشراقي. نزد سعديا مدل عقلي كلام و تمثيلي نوفيثاغورسي مي‌تواند درب‌هايي را به سوي عالم غيب فراسوي قلمرو مشهود باز كند. به عبارت ديگر، ذهن انسان همانند عمل ديالوگ مي‌تواند در دو حالت عمل كند: بحث كند و استدلال بياورد يا اينكه ساكت باشد، مراقبه كند، گوش كند و ببيند. سعديا اين دو مكتب انديشه را به‌عنوان دو منظر فكري بر پايۀ دو نظام معرفت‌شناسي متفاوت در دو اثر الامانات و الاعتقادات و تفسير سفر يصيرا به كار گرفته است تا دريچه‌هاي متفاوتي را به واقعيت باز كند.