بازپژوهي معناي واژه «مهجوراً» در آيه 30 سوره فرقان

مهجوريت قرآن كريم در قوم پيامبر اكرم (ص) موضوع آيه 30 سوره فرقان و از شكايات آن حضرت از ايشان در روز قيامت و در پيشگاه خداي سبحان است. امروزه بيشتر مفسران، واژه «مهجوراً» را به‌معناي «متروك» و معاني مترادف آن دانسته‌اند، ولي در گذشته معناي «سخن ناپسند»، «هذيان» و مانند آن نيز ترجمه شده است. در معنايي نزديك به معناي اخير، «مورد ناسزا و يا تمسخر واقع‏شدن» را نيز مطرح كرده‌اند. مؤلفان تفسير فارسي مشهور به «ترجمه تفسير طبري» امّا، اين واژه را به‌معناي شاذ «بريده» دانسته‌اند كه با توجه به تقدّم تأليف آن نسبت به تفاسير متأخر، و نيز با توجه به وجود تعارضات آشكار در ابعاد مختلف دو معناي نخست، اين معنا نيز درخور تحقيق است. پژوهش‌هاي موجود درباره آيه مورد بحث، با قبول معناي «متروك» و بديهي دانستن آن، بدون اشاره به ساير معاني، به حواشي و ابعاد ترك قرآن پرداخته‌اند و تاكنون پژوهشي در واكاوي معناي واژه «مهجوراً» و ردّ و قبول معاني مطرح‌شده صورت نگرفته است. تحقيق حاضر، آراي لغويان و مفسران درباره معناي واژه «مهجوراً» در آيه مورد بحث را  با روشي توصيفي- تحليلي، نقل و تحليل نموده و ضمن رويكردي انتقادي به آن آراء، با استعانت از قرينه متصل سياق و قرينه منفصل روايات، معناي «بريده» را در مفهوم «قرآن جداشده از اهل‌بيت» تبيين نموده است.