بررسي كاركرد «كانون روايت» در رمان گورستان‏ غريبان

كانون‏ ديد، نظرگاهي است كه نويسنده يا راوي براي نگريستن به داستان انتخاب مي ‏كند و بين روايت، زاويۀديد، راوي و خواننده ارتباط ايجاد مي‏ كند. با توجّه به اين‏كه رمان صحنه تجسّم صداها، گفتمان متفاوت و برخورد چشم ‏اندازهاي اجتماعي و زاويۀديد است؛ بنابراين هدف اين پژوهش مشخّص‌كردن ميزان اطلاعاتي است كه نويسنده مي‏ خواهد در اختيار مخاطب قرار دهد، همچنين دستيابي به افكار، احساسات، خواسته‏ ها و عواطف شخصيّت‏هاي داستاني كه ممكن است آشكار يا پنهان باشد. براي رسيدن به اين هدف استفاده از كانون‏هاي ديد ضروري است كه اين كانون ديد باعث نگرش متفاوت به يك پديدۀ واحد مي‏ شود. گورستان‏ غريبان نيز به دليل به‏كارگيري راويان متعدّد از لحاظ كانونِ ديد حائز اهميّت است به همين منظور در اين مقاله، با شيوۀ تحليل محتوايي ابتدا به بررسي زاويه‌ ديدهاي پركاربرد در رمان و سپس با استفاده از نظريه ‏هاي روايت ‏شناسان به بررسي ديدگاه نويسنده، كانون روايت و كانوني‏ سازي و تحليل گونه‏ هاي مختلف و جنبه ‏هاي ‏روان‏شناختي و ايدئولوژيك و...  پرداخته شده‏ است. نتيجه اين‏كه در گورستان‏ غريبان، يونسي به پديدۀ واحد از نقطۀ كانون‏هاي متفاوت نگريسته و با استفاده از اين كانون روايت‏هاي مختلف هم اين بخت را به راوي داده ‏است كه دربارۀ ميزان حضور و مشاركت خود در داستان تصميم‏ گيري كند و هم خواننده با رويدادها و پديده‏ هاي متفاوت و جنبه ‏هاي ديگر داستان، از ديدگاه‏هاي مختلف آگاه شود.