بررسي انتقادي ديدگاه پايا درباره علوم انساني ديني با تأكيد بر انديشه علامه مصباح يزدي

ايده علوم انساني اسلامي در ميان انديشمندان اسلامي موافقان و مخالفاني دارد كه هركدام به طيف‌هاي گوناگوني تقسيم‌پذير است. ديدگاه دكتر علي پايا در مخالفت با علم ديني و البته موافقت با تكنولوژي ديني و در نتيجه، گونه‌اي انكار علوم انساني ديني شايسته تأمل است. پژوهش حاضر با روش توصيفي تحليلي و با رويكرد انتقادي، اين ديدگاه را متكي بر انديشه علامه مصباح يزدي كه از موافقان علوم انساني اسلامي به شمار مي‌آيد بررسي كرده و به اين نتيجه دست يافته است كه ادعاي پايا در اين حوزه با مباني معناشناختي، معرفت‌شناختي و روش‌شناختي صحيح ناسازگار است. به نظر مي‌رسد علوم انساني ديني نه‌تنها ممكن، بلكه محقق است. اين دسته از علوم، كنش‌هاي فردي و اجتماعي انساني را به منظور توصيف، تبيين، تفسير، پيش‌بيني و جهت‌بخشي آنها مورد مطالعه قرار مي‌دهند و در مرحله مسئله‌سازي، براي گزينش مسئله تحقيق، طرح مسائل تازه، يا طرح استدلال‌هاي نو، متأثر از آموزه‌هاي اسلام‌اند و در پاسخ به مسئله، متناسب با مسئله از آموزه‌هاي اسلام في‌الجمله به‌عنوان اصول موضوعه يا پاسخ مسئله استفاده مي‌كنند و آموزه‌هاي اسلام را در ارزيابي دستاوردهاي خود، معتبر مي‌دانند.