مقايسه ي ساختار ترجمه ي عربي و فارسي رمان «پيامبر» جبران خليل جبران (براساس الگوي كارمن گارسس)

ترجمه، اصيل‌ترين نوع فكر و انديشه است كه عامل انتقال يك فرهنگ از يك مكان به مكان ديگري است؛ در حقيقت نوعي مكمل توليد داخلي است و با توجه به ماهيت هرمونتيكي آن همواره در توليد انديشه‌هاي جديد نقش بسزايي ايفا مي‌كند. مقايسه ساختار زبان‌هاي متنوع به نوعي به مطالعات زبان‌شناسي كمك وافري مي‌كند و از دل اين مقايسه‌ها به تفاوت‌هاي ساختاري و خصيصه زبان‌هاي متنوع نائل مي‌شويم. جبران خليل جبران، نويسنده لبناني- آمريكايي است و رمان «پيامبر» جزء مشهورترين آثار او به شمار مي‌آيد كه به زبان عربي و فارسي نيز ترجمه شده است. مفاهيم كليدي اين كتاب پيرامون شادي، اندوه، عشق، كار، لذت و دين سخن مي‌گويد. تحقيق حاضر با استمداد جستن از رويكرد توصيفي- تحليلي و آوردن مثال‌هاي متنوع از ساختارهاي گوناگون زباني به مقايسه ترجمه فارسي و عربي رمان در مقابل متن اصلي كه به زبان انگليسي است، مي‌پردازد؛ به طوري كه از دل آن انواعي از ساختارهاي مختلف سه زبان كشف شده و با مقايسه ترجمه‌ها، تفاوت و تمايز ساختار نحوي و واژگاني آن‌ها به وضوح آشكار شده است. علاوه بر اين، ميزان ارزيابي ترجمه عربي و فارسي رمان براساس الگوي كارمن گارسس مورد بررسي قرار گرفته است. از مهم‌ترين نتايج بحث اين است كه گاهي مترجم فارسي مبتني بر روحيه ادبي خودش تغييراتي در ساختارها و تركيب‌هاي رمان به وجود آورده كه به نوعي با احساسات و سرشت ادبي او آميخته شده است و همين حالت از بيان است كه به ترجمه فارسي رمان، هيجانات تعبيري مضاعفي بخشيده است؛ اين در حالي است كه ترجمه عربي رمان نشانه‌هايي از گرته‌برداري و اقتباس ظاهري متن اصلي در آن ديده مي‌شود.