بررسي شاخص‏هاي فتوسنتزي و عملكرد دانه ارقام مختلف‏ گندم در تاريخ‏هاي كاشت زودهنگام، معمولي و تاخيري

در دهه‌هاي گذشته محور اصلي تحقيقات در غلات معرفي ارقام پرمحصول در شرايط بهينه بوده است. بنابراين شناسايي ارقام گندم كه در تاريخ‌‏هاي مختلف كاشت عملكرد قابل‌قبولي دارند، مورد توجه مي‏باشد. اين آزمايش به‌صورت كرت‏‌هاي خردشده با سه تكرار و در دو سال‏ 96-1395 و 97-1396 انجام گرديد. عامل اصلي سه تاريخ كاشت (20 مهر، 20 آبان و 20 آذر به‌عنوان تاريخ كاشت‌هاي زودهنگام، معمولي و تاخيري) و عامل فرعي ارقام گندم (زارع با عادت رشد زمستانه، حيدري، پيشگام و الوند با عادت‏ رشد بينابين و سيروان و پيشتاز با عادت رشد بهاره) بود. نتايج نشان داد كه تاخير در كاشت سبب كاهش جذب عناصر غذايي و افزايش ضريب استهلاك نوري شد. كارايي مصرف نوري در تاريخ كاشت 20 آذر نسبت به تاريخ كاشت 20 مهر در سال‏‌هاي 96-1395 و 97-1396 به‌ترتيب كاهش 27 و 25 درصدي نشان داد. در تاريخ كاشت 20 آذر ارقام سيروان و پيشتاز با عادت رشد بهاره ضريب استهلاك نوري پايين‌تر و سرعت فتوسنتز بالاتري نسبت به ارقام زمستانه و بينابين نشان دادند. تاريخ كاشت 20 مهر و 20 آبان بيشترين عملكرد دانه در ارقام با عادت رشد زمستانه و بينابين به‌دست آمد. از سوي ديگر در تاريخ كاشت 20 آذر عملكرد دانه در ارقام با تيپ رشد بينابين و بهاره نسبت به رقم زمستانه بيشتر بود. در مجموع تاخير در كاشت سبب كاهش معني‏‌دار عملكرد دانه به‌ويژه در رقم با تيپ رشد زمستانه شده است. بنابراين در كشت تاخيري استفاده از ارقام بينابين و بهاره قابل توصيه مي‌‏باشد.