ارزيابي توان اكولوژيك براي تعيين پهنه‌هاي بهينۀ كاربري اراضي در مناطق حساس محيط‌ زيستي (مطالعۀ موردي: محدودۀ شهر طالقان)

طرح مسئله: شهر طالقان به دليل موقعيت جغرافيايي بي‌نظير خود، طي ساليان متمادي شاهد استفادۀ ناآگاهانه و تخريب‌هاي محيطي گستره بوده و شرايط ناپايداري ازلحاظ محيط‌ زيستي فراروي اين محدوده قرار گرفته است.هدف: هدف پژوهش حاضر، احساس ضرورت براي حفظ محيط‌ زيست اين منطقۀ حساس شهري و كاهش آثار مخرب محيط‌ زيستي تغيير كاربري‌هاست. روش پژوهش: ابتدا منابع اكولوژيكي محدودۀ موردمطالعه مانند شيب، ارتفاع، جهت شيب، خاك، پوشش گياهي و ... تهيه شد. سپس به‌منظور ارزيابي توان اكولوژيكي منطقه، فرايند تجزيه‌وتحليل و جمع‌بندي داده‏ها انجام، آنگاه فرايند ارزيابي توان اكولوژيكي محدوده طبق مدل مخدوم تشريح و درنهايت كاربري‏هاي بهينۀ ‏اراضي ‏منطقه براساس توان هر يك از واحدهاي محيط‌ زيستي محدوده بيان و وضع موجود و مطلوب كاربري اراضي محدودۀ موردمطالعه مقايسه شد.نتايج پژوهش: بيشترين مساحت محدودۀ موردمطالعه، شيبي كمتر از 1 تا 9 درصد دارد و منطبق با نهشته‌هاي رسوبي و دشت‌هاي سيلابي و دامنه‌اي است. در حال حاضر بيشترين وسعت محدودۀ موردمطالعه را كاربري مرتع و سپس كاربري كشاورزي تشكيل مي‌دهد كه با توجه به توان اكولوژيكي منطقه، مساحتي از كاربري مرتع مي‌تواند به كاربري كشاورزي و مسكوني تبديل شود. بيشترين مساحت محدودۀ مناسب براي كاربري كشاورزي درجۀ ۲ و ۳ بوده و در مرتبۀ بعد، كاربري مرتع‌داري درجۀ ۲ و ۳ بيشترين مساحت را به خود اختصاص داده و شهرك طالقان و روستاهاي منطقه ازنظر توان اكولوژيك در محدودۀ توان مناسب درجۀ 2 براي توسعۀ شهري قرار گرفته است.نوآوري: استفاده از روش تلفيق معيارهاي محيط‌ زيستي و شهري براي استخراج كاربري‌هاي بهينه در محدودۀ سياسي شهر طالقان، نوآوري اين مقاله محسوب مي‌شود.