ارزيابي تغييرات رخساره‏هاي فرسايش شياري در سطح دامنه با استفاده از تصاوير صحرايي

بررسي و اندازه‏گيري مقدار فرسايش شياري در سطح زمين يكي از كارهاي حساس و زمان‏بر در مديريت فرسايش مي‏باشد. دامنه فرسايشي در زيرحوضه سيه‌خور در جنوب‌غرب شهر كرمانشاه، با جهت ‌شرقي و مقدار متوسط شيب طولي22 درصد، براي مطالعه انتخاب شد. هدف از اين كار اندازه‏گيري فرسايش و حجم شيارها با استفاده از تحليل تصوير بود. تصوير‏هاي فول‌فريم با دوربين كانن مارك Ш از 12 رويداد فرسايشي تهيه شدند. عكس‌ها در چهار ايستگاه در گام‏هاي ده متري تهيه و بزرگ نمايي و تست مقياس از طريق نرم‏افزارImagJ انجام شد. اندازه‏گيري پهنا و عمق شيارها با كوليس روي زمين و روي تصوير با كمك نرم‏افزار انجام شد. در اين پژوهش، روشي نو براي محاسبه عمق فرسايش معرفي شد. علاوه بر داده‏هاي دو بعدي، از سايه ديواره شيارها براي اندازه‌گيري عمق فرسايش بهره گرفته شد. با اندازه‌گيري مستقيم روي خاك و غير‌مستقيم در نرم‌افزار ابعاد شيارها محاسبه شد، داده‏هاي بدست آمده تحليل آماري شدند. با كمك وزن مخصوص ظاهري خاك، حجم خاك به وزن بر حسب كيلوگرم تبديل شد. نتايج نشان داد خطاي بين مقدار مستقيم و غيرمستقيم ابعاد شيارها در محدوده 5 درصد مي‏باشد. داده‏هاي حاصل از تصويرهاي فرسايشي نشان مي‌دهد، كه اين روش در تعيين مورفومتري دقت خوبي دارد، و محدوديت‌هاي اندازه‏گيري مستقيم فرسايش شياري نه تنها برطرف؛ بلكه با دقت و سرعت ابعاد شيارها اندازه‏گيري مي‌شوند، و مبنايي براي محاسبه تلفات خاك در سطح پلات‌هاي تصويري مي‌گردند. ميانگين و ميانه داده‌هاي تلفات خاك در سطح پلات‌هاي تصويري به ترتيب 2.3 و kg/m2 1.8 براي دوازده رويداد فرسايشي بدست آمد.