تبيين مؤلفه‌هاي طراحي مركز نگهداري كودكان بي‌سرپرست در راستاي بهبود شرايط تربيتي

پديده كودكان بي‌پرست، و ناهنجاري‌هاي وابسته به آن، معضلي است، كه جوامع معاصر با آن رو به رو هستند. فضاي مناسب اسكان اين كودكان با توجه به مقولات تأثير فضا در روان و رشد كودك، مي‌تواند در كاهش و جبران بخشي از معضلات ناشي از بي‌سرپرستي و بدسرپرستي اين كودكان مؤثر باشد. در اين پژوهش ضرورت ديده شد، تا مؤلفه‌هاي طراحي فضاهاي مختص كودكان بي‌سرپرست، در راستاي بهبود شرايط تربيتي كودكان مورد بررسي قرار گيرد. پژوهش حاضر از نظر هدف، كاربردي، از نظر داده‌ها، كيفي، و از نظر ماهيت مطالعه، داده بنياد مي‌باشد. گردآوري داده در ابتدا كتابخانه‌اي، و سپس مطالعات ميداني درقالب مصاحبه عميق با فعالان در حوزه كودكان بي‌سرپرست، همچنين گردآوري و تحليل نقاشي و انشاي كودكان بي‌سرپرست از طريق مشاكت در فضا توسط پژوهشگران انجام گرفته‌است. در اين مقاله بر اساس رويكرد پياژه كودكان بي‌سرپرست در سن بين 7- 11 سال  در دو مركز نگهداري ‌اميد و صبح رويش در شهر ري در سال 1399 به طريق نمونه‌گيري انتخابي در پژوهش‌هاي كيفي انجام، و نقاشي و انشا با موضوعات ادراك فضاي زيست آنها تا زمان اشباع اطلاعات، دريافت شده‌است. اطلاعات به شيوه تحليل محتوا و نحوه كدگذاري باز بررسي، و پس از تبيين نياز رواني كودكان، مصاحبه‌اي با صاحبنظران طراحي فضا، جهت ارائه شاخص‌هاي معماري مراكز نگهداري كودكان بي‌سرپرست در چهار مقوله كالبد، معنا، تجهيزات و برنامه در فضاي نگهداري اين رده سني به عنوان اولويت‌هاي طراحي معماري تبيين گرديده‌است. نتيجه حاصل نشان مي‌دهد كه نياز به اجتماعي شدن كودكان، و شناخت دنياي پيراموني و طراحي براي آينده مي‌تواند از اولويت‌هاي مورد انتظار فضاي مجموعه باشد.