تجديد فرم فرهنگ و تاسيس عقلانيت

فاقد عنوان لاتين

تجديد فرم فرهنگ، نوعي مهندسي ساختار معرفت است. شالوده اي اين مهندسي را خرد و عقلانيت تشكيل مي دهد و دانشهاي ديني( فقه و كلام) نيز در اين چارچوب، جايگاه خود را بازمي يابد. نقطه عزيمت ما در پروژه تجديد فرهنگ، نه الهيات است و نه شريعت، بلكه عقل است. اما در طرح عقلاني كه از ساختار معرفت ارائه مي شود، شريعت و الهيات نيز جايگاه خود را دارند. خرد و عقلانيت اسلامي آن جا كه مطلقا به بن بست مي رسد، و از زايش و زايندگي بازمي ماند و به ناخودآگاهي مطلق مي رسد، شاهد ظهور خشونت، ناپرهيزي و هبوط فكري و فرهنگي مي شود. در چنين شرايطي جهان اسلام، در درياي فقر فرهنگي و خشونت دست و پا مي زند و دچار تعليق و انزوا مي گردد. اين كه امروز از دل فرهنگ و تمدن اسلام، دهشت، ترور، انتحار و خشونت­ هاي فرقه ­اي سر برآورده است، نشان مي­ دهد كه نظام الهياتي و عقلاني اسلام به بن­ بست رسيده و ديگر قابل توجيه نيست. وفاداري عقلانيت اسلامي به نص شرعي و به خدمت­ گيري طبيعت جهت كشف حقيقت خداوند هرگز مطلق نيست و چون مطلق نيست، مي­ توانسته است كه به شيوه ديگري هم صورت پذيرد، و آن شيوه ديگر و امكان ديگر در تاريخ هاي انديشه معاصر ناديده گرفته شده است. آنچه تا كنون متفكران اسلامي انجام داده، تحميل ذهنيت بر واقعيت تاريخي خرد اسلامي است. بازانديشي فرهنگ ديني و تجديد مطلع تفكر، رسالتي است كه تنها از عهده انديشه­ گر اصيل بر مي­ آيد. با التفات به بحران عقلانيت در جهان اسلام، تجديد تجربه دوران طلايي تمدن و فرهنگ اسلامي، كاري نيست كه از عهده ما برآيد. من كوشيده ­ام باب تأمُّل در بنيادهاي تاريخي انحطاط كنوني را بگشايم. اميدم آن است كه اين پژوهش و تتبع ناچيز، نه تنها نكته ­هاي را در باب فرهنگ و تمدن اسلامي براي خواننده روشن كند كه او را در فهم اكنون خويشتن نيز ياري رساند؛ به خواننده نشان دهند كه بسياري از مسايل كهن را مي­ توان از نو دوباره طرح كرد؛ و مهم­تر از آن اميد مي­ رود زمينه فهم اين نكته براي خواننده فراهم آيد كه در اين بازانديشي­ ها، امكاناتي بسيار نهفته است و چه بسا در اين بازانديشي­ ها، راه تازه ­اي گشوده شود و افق جديدي به روي­مان باز گردد

فاقد چكيده لاتين