ارزيابي تاثير تناوب زراعي بر عملكرد مزارع گندم با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي

اين مطالعه با هدف بررسي تاثير تناوب ‌زراعي در مزارع گندم با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي در منطقه شاوور استان خوزستان و در سه سال زراعي 1397-1398، 1398-1399، 1399-1400 انجام گرديد. نخست پنج شاخص طيفي مورد بررسي قرار گرفت و نتايج برازش نمودارها نشان داد كه شاخص NDVI با R^2 برابر 76 درصد بيشترين همبستگي با عملكرد گندم را دارد. سپس به منظور بررسي تناوب هاي زراعي، ارزيابي ها براساس شاخص NDVI در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار انجام شد. تيمارها شامل چهار تناوب گندم-گندم-گندم، گندم-كلزا-گندم، گندم-برنج-گندم و گندم- شبدر-گندم بودند. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه ميانگين و ضريب پراكنش NDVI تناوب ها در سطح احتمال 1 درصد با هم اختلاف معني داري دارند. به طوري كه از نظر ميانگين، كمترين ميانگين NDVI در تناوب گندم_برنج_گندم با ميزان 0.2650 و بيشترين ميانگين در تناوب گندم-شبدر-گندم با ميزان 0.5603 ميباشد. همچنين از نظر ضريب پراكنش حداقل و حداكثر مقادير به ترتيب به تناوب گندم-كلزا-گندم با ميزان 0.0505 و گندم-برنج-گندم با ميزان 0.1970 تعلق داشت. مقايسه متناظر هر تناوب در قبل و بعد از اعمال آن براساس آزمون t-student نشان داد كه در تناوب گندم-گندم-گندم و تناوب گندم-برنج-گندم مقدارNDVI به ترتيب 10 و 50 درصد كاهش يافت؛ اما استفاده از كلزا و نيز شبدر در تناوب، به ترتيب منجر به افزايش 2 و 30 درصد اين شاخص شد. همچنين بيشترين افزايش ضريب پراكنش NDVI در دو حالت قبل و بعد از اعمال تناوب، به تناوب گندم-برنج-گندم، با افزايش 152 درصد، و بيشترين كاهش آن به تناوب گندم-كلزا-گندم، با كاهش 57 درصد تعلق داشت.