برآورد انتشار آلاينده‌هاي هوا ناشي از سوزاندن بقاياي كشاورزي در استان خوزستان بر اساس آمار و تصاوير ماهواره موديس

يكي از روش‏هاي متداول و نادرست مديريت بقاياي محصولات كشاورزي در مزارع، حذف بقايا از طريق سوزاندن است. بسياري از كشاورزان استان خوزستان كه يكي از قطب‏هاي كشاورزي ايران مي‏باشد بقاياي محصولات خود را در فصل برداشت مي‏سوزانند، اين امر منجر به انتشار آلاينده‏هاي هوا و گازهاي گلخانه‏اي، فقير شدن خاك، كاهش بازدهي نهاده‏ها و پيامدهاي منفي ديگري مي‏شود. در اين پژوهش براي برآورد ميزان سوزاندن بقاياي سالانه محصولات كشاورزي، از تصاوير ماهواره‏اي موديس، آمارنامه‏هاي موجود، بررسي‏هاي مزرعه‏اي و كسب اطلاعات از كشاورزان استفاده شد. نتايج حاصل از پردازش و تصحيح تصاوير ماهواره‌‌اي موديس سال‏هاي 2017، 2018 و 2019 استان خوزستان نشان داد كه حداقل سطح مزارع سوخته شده در اين سال‌ها به ترتيب برابر 137102، 119705 و 195635 هكتار در سال است. در سال 2019 سوختن 1259005 تن بقاياي خشك، سبب توليد1525760 تن CO2، 54560 تن CO و همچنين انتشار حدود 6953 تن ذرات معلق كمتر از PM2.5 در هوا گرديد. انتشار ساير آلاينده‏ها از قبيل CH2، NOx، N2O، NH3، SO2، NMVOC، BC و OC به ترتيب 2146، 3747، 91، 1213، 466، 4920، 2139 و 1293 تن در سال 2019 برآورد گرديد. حفظ بقايا در سطح مزرعه علاوه بر كاهش آلاينده‏هاي هوا سبب كاهش پتانسيل فرسايش خاك، كاهش مصرف آب، افزايش مواد آلي خاك، كاهش فشردگي و در نهايت افزايش عملكرد خواهد شد. مديريت صحيح بقاياي محصولات كشاورزي در سطح مزرعه با توسعه مكانيزاسيون كشاورزي و به كارگيري اصول كشاورزي حفاظتي امكان پذير مي ‏باشد.