ارزيابي حساسيت‌سنجي تصاعد گاز گلخانه‌اي اكسيد نيتروس در برخي اراضي زراعي استان خوزستان با مدل‌هاي خطي و غير خطي

هدف مطالعه حاضر برآورد انتشار گاز اكسيد نيتروس در تعدادي از مزارع برنج، گندم و نيشكر خوزستان با استفاده از چهار مدل DAYCENT، DNDC، YLRM و IPCC_EF است. براي اين منظور در ابتدا ميزان تصاعد گاز اكسيد نيتروس در اراضي زراعي اندازه‌گيري شد. سپس با استفاده از مدل‌ها ميزان تصاعد گاز اكسيد نيتروس برآورد گرديد. براي ارزيابي و مقايسه دقت مدل‌ها از شاخص‌هاي آماري ضريب تعيين، خطاي حداكثر، ريشه ميانگين مربعات خطا، كارايي مدل و ضريب جرم باقي‌مانده  استفاده شد. انتشار اكسيد نيتروس كشت برنج در چهار مدل بين 0.001- 1.17 برآورد گرديد. ميزان انتشار اكسيد نيتروس از كشت گندم بين 0.049 – 0.5 و از كشت نيشكر ايستگاه شوشتر بين 0.071 -3 و از كشت نيشكر ايستگاه آبادان بين 0.085 -3 متغير تعيين شد. در مدل رگرسيون خطي كشت برنج (1.17)، در مدل IPCC_EF كشت‌هاي گندم (0.5)، و نيشكر (3) بيش‌ترين مقدار تصاعد گاز اكسيد نيتروس تن در هكتار در سال به دست آوردند. با توجه به نتايج شاخص‌هاي آماري براي چهار مدل DAYCENT، DNDC، YLRM و IPCC_EF جهت برآورد گاز اكسيد نيتروس، به ترتيب، ضريب تعيين (0.86، 0.94، 0.99 و 0.82)، ريشه ميانگين مربعات خطا (0.03، 01 /0، 0.58و 0.26) و كارايي مدل (0.55، 0.94، 147.87- و30.63-) تعيين شد. در مقايسه با مقادير مشاهده‌ شده ، مدل DAYCENT براي ذرت، مدل DNDC براي برنج، مدل رگرسيون خطي براي كشت نيشكر ايستگاه آبادان عملكرد خوبي را نشان دادند. با توجه به نتايج شاخص‌ ضريب تعيين، مدل‌هاي YLRM و DNDC و بر اساس كارايي مدل DNDC بيش‌ترين دقت را به دست آوردند.