تأثير داربست سازي پوياي رايانه اي بر اثربخشي آموزش ضمن خدمت مجازي معلمان

پيشينه و اهداف: معلمان يكي از مهم‌ترين و حياتي‌ترين عناصر آموزش مجازي ضمن خدمت محسوب مي‌شوند و پشتيباني از آن‌ها يكي از وظايف مديريتي و يكي از عناصر اساسي در نظام آموزش مجازي است. پشتيباني از معلمان در محيط يادگيري مجازي يكي از عوامل كليدي موفقيت و توسعه نظام آموزش مجازي است كه چنان‌چه به‌طور مستمر فراهم نباشد؛ موجب هدر رفت سرمايه و سلب انگيزه براي ماندگاري در محيط يادگيري مجازي مي‌شود. پشتيباني از معلمان داراي حيطه‌هاي مختلفي است كه از جمله آن‌ها مي‌توان به پشتيباني آموزشي اشاره كرد. در آموزش مجازي ضمن خدمت معلمان، پشتيباني آموزشي بر ديگر حيطه‌هاي مختلف پشتيباني اولويت دارد و داراي اهميت بيشتري است. پشتيباني آموزشي از مؤلفه‌هاي اصلي مؤثر بر اثربخشي آموزش مجازي ضمن خدمت به‌شمار مي‌رود. داربست‌سازي پوياي رايانه‌اي يكي از اشكال پشتيباني آموزشي است كه به‌صورت شخصي‌سازي شده از يادگيرندگان پشتيباني مي‌كند. هدف اين پژوهش، بررسي تأثير داربست‌سازي پوياي رايانه‌اي بر اثربخشي آموزش ضمن خدمت مجازي معلمان بود.روش‌ها‌: اين پژوهش به روش شبه‌آزمايشي و با استفاده از طرح پيش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه كنترل انجام شد. جامعه آماري اين پژوهش را معلمان ابتدايي در سال تحصيلي 1401-1402 تشكيل مي‌دادند كه متقاضي شركت در آموزش ضمن خدمت مجازي بودند. به‌صورت در دسترس 30 معلم ابتدايي به‌عنوان نمونه جهت شركت در پژوهش انتخاب شدند كه به‌صورت تصادفي در دو گروه 15 نفري آزمايش و كنترل قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در اين پژوهش، پرسش‌نامه محقق ساخته ارزشيابي آموزش ضمن خدمت مجازي معلمان براساس الگوي توسعه يافته رودريك سيمز بود. اين الگو داراي 11 مؤلفه شامل اهداف آموزشي، محتوا، طراحي و واسط كاربري، تعامل، ارزشيابي، خدمات پشتيباني، كيفيت پيامدها، سازماندهي، مديريت، فناوري آموزشي و اخلاق فناوري اطلاعات و ارتباطات است. روايي پرسش‌نامه توسط متخصصان مورد تأييد قرار گرفت. همچنين پايايي پرسش‌نامه با استفاده از روش آلفاي كرونباخ 82/0 به‌دست آمد. گروه آزمايش داربست‌سازي پوياي رايانه‌اي را طي آموزش مجازي ضمن خدمت دريافت كرد؛ ولي آموزش ضمن خدمت مجازي به روش متداول به گروه كنترل ارائه شد. براي تحليل داده‌ها از شاخص‌هاي آمار توصيفي (ميانگين و انحراف استاندارد) و در بخش آمار استنباطي از تحليل كواريانس استفاده شد.يافته‌ها: نتايج پژوهش نشان داد كه آموزش از طريق داربست‌سازي پوياي رايانه‌اي بر اثربخشي آموزش ضمن خدمت مجازي معلمان مؤثر است. همچنين داربست‌سازي پوياي رايانه‌اي در هريك از مؤلفه‌هاي اثربخشي آموزش مجازي ضمن خدمت معلمان شامل سازماندهي و مديريت، فناوري آموزشي، اهداف آموزشي، محتوا، طراحي و واسط كاربري، اخلاق فناوري اطلاعات و ارتباطات، تعامل با واسط كاربري، ارزشيابي، خدمات پشتيباني و كيفيت پيامدها تأثير معناداري دارد.نتيجه‌گيري: در آموزش مجازي ضمن خدمت داربست‌سازي پوياي رايانه‌اي مي‌تواند كمك و راهنمايي مورد نياز معلمان را ارائه داده و منجر به تسلط در يادگيري شود و به معلمان كمك مي‌كند نقش فعالي در آموزش داشته باشند. صرف نظر از اين، استفاده از ابزارهاي مبتني بر وب و فناوري‌ها تا زماني كه بتوانند عملكرد يادگيرندگان را در يادگيري تسهيل كنند، و بر اثربخشي آموزش مؤثر باشند، در مطالعات مورد تأكيد است. از اين‌رو با توجه به مزاياي داربست‌سازي پوياي رايانه‌اي پيشنهاد مي‌شود دست‌اندركاران آموزش ضمن خدمت مجازي معلمان طراحي و توسعه داربست‌سازي پوياي رايانه‌اي را در دستور كار خود قرار دهند.