تأثير رسانه هاي آموزشي الكترونيكي بر پيشرفت تحصيلي و خودكارآمدي تحصيلي هندسه

پيشينه و اهداف: در سال‌هاي اخير پژوهش‌هاي بسياري به استفاده از فناوري و رسانه‌هاي آموزشي در آموزش، توجه كرده‌اند. اين رسانه‌ها، هم دقت عمل را بهبود مي‌بخشند و هم سرعت يادگيري و انتقال مفاهيم را افزايش مي‌دهند. با توجه به ماهيت گرافيكي و فضايي محتواي درس هندسه و نيز مشكلات مربوط به ترسيم و تجسم دقيق و درست اشكال، استفاده از روش‌ها و ابزارهاي نوين در آموزش، ضروري به نظر مي‌رسد. هدف اين پژوهش، بررسي و مقايسه‌‌ اثربخشي روش‌هاي آموزش با رسانه‌هاي آموزشي الكترونيكي (تصاوير گرافيكي پويا و ايستا) و آموزش به شيوه‌ي‌معمول در درس هندسه بر پيشرفت تحصيلي و خودكارآمدي تحصيلي هندسه‌ دانش‌آموزان بود.روش‌ها‌: با توجه به ماهيت كار، روش پژوهش حاضر از نوع نيمه آزمايشي بود. براي انجام پژوهش، از طرح پيش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه كنترل استفاده‌ شده است. جامعه‌‌ آماري مورد مطالعه اين پژوهش، شامل كليه‌ دانش‌آموزان پسر پايه‌ دهم رشته‌‌ رياضي در آموزش و پرورش ناحيه‌ يك شهر تبريز در سال تحصيلي1400-1399 بود. نمونه‌ آماري شامل 79 دانش‌آموز پسر پايه‌ دهم رشته‌ رياضي است كه شامل 3 كلاس بودند و به‌صورت نمونه‌ در دسترس انتخاب شدند. اين سه كلاس به‌صورت تصادفي در سه گروه پژوهش جاي گرفتند. در گروه كلاسي آموزش با رسانه‌ الكترونيكي تصاوير گرافيكي پويا 26 نفر، گروه كلاسي آموزش با رسانه‌ الكترونيكي تصاوير گرافيكي ايستا، 26 نفر و گروه كلاس آموزش معمول، 27 نفر حضور داشتند. كلاس اول، آموزش خود را با استفاده از رسانه‌ الكترونيكي تصاوير گرافيكي پويا دريافت كرد. كلاس دوم، آموزش خود را با استفاده از رسانه‌ الكترونيكي تصاوير گرافيكي ايستا دريافت كرد و گروه سوم به همان شيوه‌ آموزش معمول پيش رفت. ابزار مداخله‌ اين پژوهش، شامل نرم‌افزار آموزش الكترونيكي تصاوير گرافيكي پويا (جئوجبرا) و مجموعه اسلايدهاي آموزشي طراحي ‌شده توسط محققان براي آموزش تصاوير گرافيكي ايستا بود. گروه‌‌هاي مورد مطالعه به مدت 6 هفته و در هر هفته، 1 جلسه و هر جلسه، 90 دقيقه با استفاده از يكي از روش‌ها در مورد مفاهيم ترسيم‌هاي هندسي و استدلال، آموزش ديدند. به‌منظور جمع‌آوري داده‌‌هاي مربوط به پيشرفت تحصيلي، هر سه گروه قبل و بعد از مداخله، با استفاده از دو آزمون موازي معلم ساخته شامل 14 پرسش، به‌صورت پرسش‌هاي باز پاسخ (تشريحي) درباره‌‌ مفاهيم ترسيم و استدلال هندسي از كتاب هندسه‌ 1 سال دهم رشته‌ رياضي، ارزيابي شدند. آزمون اول، به‌عنوان پيش‌آزمون و آزمون دوم به‌عنوان پس‌آزمون مورد استفاده قرار گرفت. همچنين، آزمودني‌ها قبل و پس از آموزش به پرسش‌نامه‌ خودكارآمدي رياضي پاسخ دادند. داده‌هاي به‌دست‌ آمده از مراحل اجراي پيش‌آزمون و پس‌آزمون، پس از بررسي پيش‌فرض‌ها، با استفاده از تحليل كوواريانس يك‌راهه تحليل شد.يافته‌ها: نتايج نشان داد كه روش‌هاي آموزش مورد مطالعه بر پيشرفت تحصيلي، تأثير متفاوتي دارند. در پيشرفت تحصيلي، تفاوت بين گروه‌هاي آموزش الكترونيكي با تصاوير گرافيكي پويا و ايستا (P 0.009)، بين گروه‌هاي آموزش با تصاوير گرافيكي پويا و آموزش معمول (P 0.001) و بين گروه‌هاي آموزش الكترونيكي با تصاوير گرافيكي ايستا و آموزش معمول (P 0.001)، معني‌دار است. همچنين، نتايج نشان داد كه روش‌هاي آموزش مورد مطالعه بر خودكارآمدي تحصيلي هندسه، تأثير متفاوتي دارند. در خودكارآمدي تحصيلي، تفاوت بين گروه‌هاي آموزش با تصاوير گرافيكي پويا و ايستا (P 0.02)، بين گروه‌هاي آموزش با تصاوير گرافيكي پويا و آموزش معمول (P 0.05) و بين گروه‌هاي آموزش با تصاوير گرافيكي ايستا و آموزش معمول (P 0.001)، معني‌دار است. در بين گروه‌هاي مورد مطالعه اين پژوهش، بهترين نتيجه‌ پيشرفت تحصيلي مربوط به آموزش الكترونيكي با تصاوير گرافيكي پويا است.نتيجه‌گيري: نتايج اين تحقيق، اثربخشي استفاده از رسانه‌هاي آموزش الكترونيكي در آموزش درس هندسه را در پيشرفت تحصيلي و خودكارآمدي تحصيلي دانش‌آموزان، مورد تأئيد قرار مي‌دهد. به‌كارگيري رسانه‌هاي الكترونيكي به‌ويژه استفاده از آموزش الكترونيكي تصاوير گرافيكي پويا، مي‌تواند در بهبود عملكرد تحصيلي و خودكارآمدي تحصيلي دانش‌آموزان به‌عنوان تسهيل‌گر آموزشي نقش ايفا كند.