تأثيرآموزش الكترونيكي مبتني بر پروژه (PBL) بر خودكارآمدي و درگيري تحصيلي دانش‌آموزان پايه‌ ششم ابتدايي

پيشينه و اهداف: روش‌هاي سنتي تدريس، دانش‌آموزان را براي زيستن در قرن بيست و يكم آماده نمي‌كند. دانش‌آموزان در قرن بيست و يك بايد فراتر از دانش اساسي در زمينه موضوعي حركت كنند و دنبال موضوعات مهم‌تري مانند كسب مهارت باشند. درحال حاضر داشتن مهارت خودكارآمدي و ايجاد درگيري تحصيلي توسط دانش‌آموزان يكي از چالش‌هاي نظام آموزشي ا‏ست. همچنين نظام‌هاي آموزش ابتدايي در كشورهاي پيشرفته نيز تربيت دانش‌آموزاني با چنين مهارت‌هايي را جهت پيشرفت تحصيلي مدنظر قرار مي‌دهند. لذا ضرورت دارد روش‌‌‌هاي تدريس مناسبي كه موجب ارتقاي اين دو مهارت در يادگيرندگان مي‌شود را مورد بررسي قرار داد و از تمام ظرفيت‌‌هاي موجود در آموزش برخط براي بهبود مهارت خودكارآمدي و درگيري تحصيلي استفاده نمود؛ زيرا استراتژي‌هاي تدريس با پيشرفت چشمگير فناوري در حال پيشرفتند و آموزش و پرورش بايد به تدريج تمركز خود را از فضاي فيزيكي كلاس درس به محيط‌هاي مجازي منتقل كند. يادگيري مبتني بر پروژه يك رويكرد يادگيري عميق و جامع براي تدريس و يادگيري در كلاس است و مي‌توان آن را با يادگيري الكترونيكي تلفيق كرد و براي دست‌يابي به مهارت‌هاي اساسي مانند خودكارآمدي و درگيري تحصيلي از آن استفاده كرد. هدف اين پژوهش نيز بررسي تأثير آموزش الكترونيكي مبتني بر پروژه‌ي بر خودكارآمدي و درگيري تحصيلي دانش‌آموزان پايه‌ي ششم ابتدايي است.روش‌ها‌: روش تحقيق نيمه آزمايشي از نوع طرح پيش آزمون- پس آزمون با گروه كنترل بود. جامعه آماري شامل كليه‌ دانش‌آموزان پايه‌ي‌ ششم ابتدايي سوادكوه در سال تحصيلي 1399-1400 بوده‌اند كه 34 نفر از آن‌ها (17 نفر در گروه آزمايش و 17 نفر در گروه كنترل)  با استفاده از روش نمونه‌گيري در دسترس به‌ عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده ها شامل پرسش‌نامه درگيري تحصيلي آپلتون و همكاران (2006) و پرسش‌نامه‌ي خودكارآمدي تحصيلي جينگ و مورگان (1999) بود.يافته‌ها: در يافته‌ها نشانه روشني وجود داشت كه يادگيري مبتني بر پروژه مي‌تواند دانش‌آموزان را به يادگيري ترغيب كند و خودكارآمدي و درگيري تحصيلي آن‌ها را براي عملكرد بهتر در اين زمينه تحريك كند. يافته‌هاي تحقيق نشان داد آموزش مبتني بر پروژه در محيط برخط به‌طور كلي بر خودكارآمدي (P 0.05 , F=4.46) و درگيري تحصيلي دانش‌آموزان (P 0.05,F=7.97) تأثير مثبت دارد.نتيجه‌گيري: با توجه به تأثير مثبت آموزش مبتني بر پروژه در محيط برخط برخودكارآمدي و درگيري تحصيلي دانش‌آموزان در اين پژوهش و همچنين افزايش محبوبيت يادگيري مبتني بر پروژه، بايد براي بهبود آموزش و پرورش، معلمان رويكردهاي تدريس خود را به سمت آموزش مبتني بر پروژه سوق دهند. از الزامات اين اقدام مي‌توان به توانمندسازي معلمان در حوزه‌ نظام آموزش الكترونيك و طراحي كتاب‌هاي درسي متناسب براي يادگيري مهارت‌ها و آموزش مبتني بر پروژه اشاره نمود. همچنين پيشنهاد مي‌شود معلمان به دانش‌آموزان  مسئوليت يادگيري و نقش فعال ببخشند؛ زيرا آن‌ها از طريق يادگيري مبتني بر پروژه مي‌توانند يادگيري خود را درك كنند، محصولات خود را ارائه دهند كه يادگيري و تلاش آن‌ها را نشان مي‌دهد.