ارزيابي و تحليل عوامل موثر بر قاچاق چوب سوخت و زغال در جوامع محلي زاگرس مركزي، استان ايلام

قاچاق چوب‌هاي هيزمي و تهيه زغال يكي از فعاليت‌هايي است كه حدود 30 درصد از ساكنان مناطق روستايي شهرستان ايلام و بخش هليلان در كنار فعاليت‌هاي كشاورزي و دامداري به آن مشغول هستند. چنين فعاليت‌هاي قاچاق چوب هيزمي و توليد زغال از عوامل اصلي قطع درختان و تخريب جنگل در اين مناطق مي‌باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسي و ارزيابي عوامل موثر بر قاچاق چوب و توليد زغال در جوامع محلي شهرستان ايلام و بخش هليلان و بررسي جايگاه زغال­ گيري در نظام معيشتي و درآمدي روستاييان در منطقه مورد مطالعه مي‌باشد. در اين پژوهش جمع‌آوري اطلاعات به صورت كتابخانه‌اي و پرسشنامه‌اي انجام و در قسمت مصاحبه با برقراري ارتباط مستقيم با خانوارهاي زغال­ گير به بررسي نگرش و عوامل موثر بر زغال­ گيري پرداخته شد. با توجه به نتايج تحليل عاملي و بررسي گويه‌هاي (متغيرها) مربوط به هر عامل و بار عاملي آنها، سه عامل اقتصادي- معيشتي، حقوقي- قانوني و عوامل فرهنگي- اجتماعي شناسايي شدند. نتايج تحليل عاملي نشان داد عامل اول (اقتصادي- معيشتي) با مقدار ويژه 7/45 بيشترين سهم (62/15 درصد) و عامل سوم (اجتماعي- فرهنگي) با مقدار ويژه 1/15 كمترين سهم (9/63 درصد) را در تبيين كل واريانس داشتند. نتايج بررسي‌ها در خصوص جايگاه زغال­ گيري در نظام معيشتي خانوارهاي زغال­ گير مورد مطالعه نشان داد به­ طور متوسط هر خانوار زغال ­گير در حوزه شهرستان ايلام سالانه 10,800,000 ريال و در بخش هليلان 11,400,000 ريال درآمد حاصل از فروش زغال در سال 1398 داشتند