ارزيابي خصوصيات مورفولوژيكي و بيوشيميايي برخي از ژنوتيپ‌هاي وحشي دانه‌دار زرشك در منطقه ‏شاهرود

زرشك يكي از محصول هاي مهم باغباني است كه به دليل ويژگي هاي كم نظير دارويي از جايگاه ممتازي بين محصولات باغباني برخوردار است. هدف پژوهش حاضر ارزيابي خصوصيات مورفولوژيكي و بيو شيمايي ميوه برخي از ژنوتيپ هاي وحشي دانه‏دار زرشك شاهرود جهت معرفي ژنوتيپ هاي برتر براي مطالعات تكميلي بوده است. طي پژوهش حاضر، 27 ژنوتيپ زرشك از سه منطقه نكارمن، اولنگ و ده‏خير شاهرود انتخاب و برخي صفات مورفولوژيكي از جمله طول، عرض و وزن ميوه و دانه، طول دم ميوه، تعداد دانه در ميوه، طول و عرض برگ، طول دمبرگ و همچنين صفات بيوشيميايي از جمله فنل، فلاونوئيد و آنتوسيانين كل و فعاليت آنتي اكسيداني مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه بين ژنوتيپ ها از نظر صفات مورد ارزيابي تفاوت معني داري وجود دارد. بيشترين اندازه طول، عرض و وزن ميوه و دانه، طول و عرض برگ، طول دمبرگ و خوشه و تعداد دانه در ميوه در ژنوتيپ اولنگ 1 (OL1) مشاهده شد. وزن ميوه در ژنوتيپ هاي مورد مطالعه، از 0/09 در ژنوتيپ نكارمن5 (NK5) تا 0/28 گرم در ژنوتيپ اولنگ2 (OL1) و 0/27 گرم در اولنگ1 (OL1) متغير بود. بيشترين ميزان فنل كل (75 ميلي‏گرم بر 100 ميلي‏ليتر عصاره)، فلاونوئيدكل (37/2 ميلي‏گرم بر 100 ميلي‏ليتر عصاره) و فعاليت آنتي اكسيداني (38 درصد) در ژنوتيپ اولنگ3 (OL3) مشاهده شد. ژنوتيپ‌هاي جمع آوري شده از منطقه نكارمن داراي آنتوسيانين بالاتري بودند. بر اساس محاسبه ضريب تنوع فنوتيپي، بيشترين و كمترين ميران تنوع به ترتيب در شاخص كروما (109 درصد) و صفت طول خوشه (6/10 درصد) بدست آمد.