بررسي مولكولي و پاسخ‌هاي مورفو- فيزيولوژيك برخي دانهال‌هاي وحشي گيلاس تحت تنش خشكي

گيلاس (Prunus avium L.) جزو بهترين ميوه‌ها براي تازه‌‌خوري مي‌باشد كه در صنعت ميوه‌كاري ايران از جايگاه و اهميت خاصي برخوردار است. با توجه به ژرم‌پلاسم غني زير جنس سراسوس (Cerasus) در ايران، دانش در مورد پتانسيل ژنتيكي اين زير جنس براي شناخت مخازن‌ژني و توسعه استراتژي‌هاي موثر براي حفاظت از ژرم‌پلاسم مهم است. در اين مطالعه، بذور ژنوتيپ‌هاي زيرجنس سراسوس متعلق به گونه‌هاي P. avium ،P. microcarpa  و P. incana  كشت شدند و در شرايط آبياري كامل و بدون آبياري با انجام تجزيه و تحليل فيزيولوژيك در پاسخ به تنش مورد سنجش قرار گرفتند. از نقطه نظر ژنومي، تنوع ژنتيكي دانهال‌هاي اين ژنوتيپ‌ها با استفاده از نشانگرهاي توالي ساده تكراري (SSR) بررسي شد. از نظر مورفولوژيكي، گونه P. microcarpa  سطح برگ، ارتفاع و قطر ساقه كمتري را در مقايسه با گونه‌هاي P. incana  و به‌طور عمده  avium P. نشان داد. ميزان فتوسنتز در دانهال‌ها طي تنش خشكي كاهش يافت ولي اين كاهش در گونه P. avium ژنوتيپ Avi-Ala 11 (5.500 µmol CO2 m^-2 s^-1)  در مقايسه با گونه P. incana ژنوتيپInc-Kho  (10.760 µmol CO2 m^-2 s^-1) و گونه P. microcarpa ژنوتيپ Mic-Kor 3 (10.340 µmol CO2 m^-2 s^-1) بيشتر بود. نتايج نشان داد كه هر دو گونه P. microcarpa  و P. incana  را مي‌توان به‌عنوان پايه مقاوم به خشكي در گيلاسي‌ها و منبع ژنتيكي احتمالي اصلاح‌گران خشكي در نظر گرفت. نتايج اين تحقيق همچنين مي‌تواند به تعيين رابطه بين داده‌هاي فنوتيپي و مولكولي براي شناسايي نشانگرهاي مولكولي مرتبط با تحمل به خشكي كمك ‌كند.