كاربست معنامند نما در تركيب‌بندي‌هاي سينمايي رمان «أقُودُكَ إلي غَيري» از عائشه ارناؤوط

از دوره‌اي كه تصاوير پردۀ سينما سيري دراماتيك به خود گرفت، داستان و ادبيات تا حد زيادي فيلم‌نامه‌ها را تحت تأثير قرارداد، اما از دهۀ هشتاد به بعد، سينما بر داستان‌نويسي تأثير گذارد و آن را به سوي تصويري شدن كشاند. نويسندگان بعد از اين دوران، جنبه‌هاي تصويري داستان‌هايشان قوي‌تر از نويسنده‌هاي پيش از پيدايش سينما شد؛ چراكه ميل به ديده شدن روايت‌هاي داستاني در ابعادي وسيع تر و هيجان‌انگيزتر، آن‌ها را به فيلم‌نامه‌اي نوشتنِ داستان ترغيب نمود. در اين ميان، از جمله ظرفيت‌هايي كه در داستان‌نويسي مدرن به عنوان الگويي فنّي در تصويرسازي، مطمع نظر داستان‌نويسان قرار گرفت، تركيب‌بندي‌‌ سينمايي نما بود. تركيب‌بندي، فرمي با كاركرد‌هاي معنامند در روايت‌پردازي‌ است كه به نما پرداز اين امكان را مي‌دهد تا موضوع تصوير را انتخاب، تفكيك و محدود كند تا آنچه از لحاظ ادراكي و احساسي از اهميت بيشتري براي مخاطب برخوردار است را به نمايش درآورد. عائشه ارناؤوط، شاعر و نويسنده سوري-آلبانيايي با سابقۀ بازيگري در سينما و تئاتر، از روايت‌پردازاني است كه در رمان «أقودك إلي غيري» رويكرد آگاهانه‌اي به اين فن سينمايي داشته است؛ از اين ‌رو، جستار حاضر مي‌كوشد تا به شيوۀ توصيفي-تحليلي، بازتاب‌هاي معنابخش تركيب‌بندي نما را در روايت او مورد كاوش قرار دهد. نتيجۀ پژوهش نشان مي‌دهد كه أرناؤوط با جلوه‌هاي متعددي از كادربندي نظير قاب‌بندي در عمق، شيوۀ پرده عريض، قاب در قاب، قاب‌بندي خارج از كادر و كادربندي متحرّك، كوشيده تا جوانب بسياري از داستان را از رهگذر قاب و به روايت تصوير به نمايش بگذارد تا از اين رهگذر، مخاطب به صورت همه‌جانبه‌تري با جزئيات داستان روبه‌رو شود