بررسي و تحليل رمان اعجام سنان انطون بر پايۀ نظريۀ گريماس

روايت‌شناسي يكي از شاخه‌هاي نقد ادبي است كه به بررسي روايت‌هاي داستاني مي‌پردازد. ولاديمير پراپ و بعد از او گريماس در اين زمينه بررسي‌هايي داشته‌اند؛ گريماس معتقد بود كه داستان‌ها و روايت‌ها با قالب‌هاي مختلف خود،‍ از الگوهايي پيروي مي‌كنند كه با كشف اين الگو‌ها مي‌توان به درك بهتري از اين داستان‌ها نائل شد. الگوها قابليت انطباق با رمان‌هاي پيچيدۀ امروزي را دارند. به باور وي هر داستاني تابع يكي از اين ساختارهاي روايت است: 1- قرارداد (ممنوعيت)- نقض – مجازات 2- فقدان قرارداد (بي‌نظمي)- وجود قرارداد (نظم). بر اساس نظريۀ او، شش نقش يا كنشگر در همۀ روايت‌ها وجود دارد كه عبارت‌اند از فاعل، هدف، فرستنده، گيرنده، ياريگر و بازدارنده. بنا بر نظر گريماس، در هر داستاني گزاره‌هاي روايي (وصفي، وجهي و متعدي) و زنجيره‌هاي روايي (اجرايي، پيماني، انفصالي) قابل مشاهده است. بر‌اين‌اساس، پژوهش حاضر مي‌كوشد با رويكرد كيفي و روش توصيفي ـ تحليلي رمان اعجام نوشتۀ نويسندۀ عراقي سنان انطون را بر پايۀ نظريۀ كيفي مورد ارزيابي و نقد قرار دهد. از نتايج تحقيق آن است كه در اين رمان يكي از ساختارهاي روايت گريماس يعني قرارداد- نقض- مجازات مشاهده مي‌شود و سير كلي داستان از مثبت به منفي است. همچنين در رمان مورد مطالعه، شش نقش يا كنشگر، گزاره‌هاي روايي و زنجيره‌هاي روايي نظريۀ گريماس به وضوح قابل شناسايي و رديابي هستند