جامعه مصر، رئاليسم جادويي، حسن كمال، رمان المرحوم، واقعيت و خيال

رئاليسم جادويي از شاخصه‌هاي واقع گرايي است كه با خيال در آميخته و ساختارهاي واقعيت را تغيير داده است. حسن كمال از جمله پيشگامان اين سبك داستان نويسي در ادبيات داستاني معاصر مصر است كه رمان «المرحوم» را به سبك رئاليسم جادويي نوشته و در آن به بيان درد و رنج دانشجويان پزشكي اتاق تشريح و جامعه انساني پرداخته است. سبك نويسندگي وي موجب شد تا اثرش جنبه هاي اعجاب انگيزي از جمله كاربرد موفق عناصر رئاليسم جادويي داشته باشد. لزوم شناخت درون مايه و عناصر رئاليسم جادويي در «المرحوم»، ضرورت اصلي پژوهش است. در اين پژوهش، با بهره گيرى از روش توصيفي- تحليلي به چنين نتايجي ىست مي يابيم: توصيف جزئيات يك اتاق تشريح توسط محمود سلمان، استفاده از رئاليسم جادويي براي بيان مشكلات سياسي و اجتماعي  موجود در جامعه، دوگانگي شخصيت درعالم رئال و خيال، نشان از وجود رنگي از خيال و جادو در بستر واقعي رمان «المرحوم» دارد كه به كمك مؤلفه هاي ذكر شده مي توان مشكلات جامعه مصر را به شيوه اي جديدتر به خواننده نشان داد. اتاق تشريح نمادي از ساختار جامعه مصر است كه كمال از اين ژرفا به عنوان ابزاري براي نشان دادن رويدادهاي پزشكي مصر بهره مي‌گيرد. در اين داستان مؤلفه هاي رئاليسم جادويي؛ مانند دوگانگي، كشمكش، رازگونگي، سكوت اختياري، صدا و بو (در ابعاد مختلف آن) حضوري پررنگ تر و برجسته تر دارد. برجسته ترين اين مؤلفه ها در «المرحوم» به كشمكش ذهني محمود سلمان و جسد مرحوم و رازگونگي وي برمى گردد. تقابل جهان خيالي و واقعي در جاي‌جاي رمان مشاهده مي‌شود. اين در حالي است كه ديگر مؤلفه ها را نمي توان ناديده انگاشت. هدف نهائي اين پژوهش نيز آن است كه به كُنِش منديِ عناصر فعال رئاليسم جادويي در پردازش طرح واره هاي داستاني رمان المرحوم پي برده و نقش اين نمادهاي تلفيقي را در ارائه تصويري باورپذيرتر از مشكلات جامعه مصر براي خواننده تبيين نماييم