استعاره مفهومي در خوانش اگزيستانسياليستي مفاهيم آزادي و مرگ در اشعار خليل حاوي

يكي از مباحث اساسي زبان‌شناسي‌شناختي استعاره مفهومي است كه بر اساس آن يك حوزه مفهومي ناشناخته و انتزاعي با تطبيق با مفاهيم شناخته‌شده و ملموس در ذهن انسان قابل درك مي‌گردد كه اين مفاهيم شناخته‌شده برخاسته از تجربيات انسان در همه ابعاد زندگي‌اش اعم از فلسفه و ادبيات است؛ از سويي ديگر اگزيستانسياليسم مكتبي فلسفي است كه ادبيات را دستاويز بيان پندارهايش قرار داده؛ روي آوردن فيلسوف اگزيستانسياليسم به بيان ادبي موجب آميزش فلسفه با ادبيات شد. در ادبيات اگزيستانسياليستي به مضاميني چون تنهايي، دلهره، حزن، پوچي، آزادي و مرگ پرداخته مي‌شود. در اين ميان ادبيات عرب و به‌ويژه شعر از مفاهيم اين مكتب بي‌تأثير نماند؛ نمونه‌اي از اين اقبال را در اشعار خليل الحاوي شاعر معاصر لبناني مي‌توان ديد چراكه طنين مؤلفه‌هاي آزادي و مرگ در سروده‌هايش پديدار است؛ وي مفاهيم نااميدي، تألم، حقارت و يأس ناشي از شكست‌هاي پياپي اعراب و به‌خصوص قيام 1967 م كه پژواك ويژه‌اي در روح و جانش داشت را؛ كه همگي مفاهيمي انتزاعي هستند- با مفاهيمي ملموس و محسوس به زيبايي و هنرمندانه به تصوير مي‌كشد و از اسلوب استعارۀ مفهومي مدد مي‌جويد. لذا نگارندگان بر آن هستند تا با روش توصيفي - تحليلي به انواع استعاره مفهومي در مؤلفه‌هاي اگزيستانسياليستي آزادي و مرگ در سروده‌هاي الحاوي بپردازند؛ نتايج حاكي از آن است كه شاعر براي بيان افكار انتزاعي و وجودي خود نه تنها از استعاره مفهومي سود جسته، بلكه همسويي و انطباق انواع سه‌گانه استعاره مفهومي به درك بهتر اين تفكر انسجام بخشيده است