تأثير عصاره آبي اندام‌هاي مختلف اسپند (Peganum harmala L.) بر جوانه‌زني بذر و نمو تاج‌خروس (Amaranthus retroflexus L.) و سلمه‌تره (Chenopodium album L.)

اين پژوهش به‌منظور تأثير عصاره آبي اندام‌هاي مختلف اسپند (Peganum harmala) بر جوانه‌زني و نمو تاج‌خروس و سلمه‌تره در دو آزمايش (آزمايشگاه و گلخانه) به‌ترتيب در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار و طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با چهار تكرار اجراء گرديد. تيمارهاي آزمايش شامل غلظت‌هاي %10 و %20 ريشه، %10 و %20 اندام‌هاي ‌هوايي (ساقه و برگ) و شاهد (آب مقطر) بود. نتايج نشان داد كه با افزايش غلظت عصاره‌، صفات رشدي و كلروفيل‌كل هر دو گياه به‌طور معني‌داري كاهش يافت. به‌طوري كه بالاترين و پايين‌ترين ميزان بازدارندگي به‌ترتيب مربوط به عصاره %20 ساقه و عصاره %10 ريشه بود ولي قندهاي محلول‌كل و فعاليت‌ آنتي‌اكسيداني علف‌هاي هرز با افزايش سطح عصاره‌ي ريشه و ساقه اسپند افزايش يافتند. عصاره اندام‌هوايي، سرعت‌ جوانه‌زني را در سلمه‌تره و تاج‌خروس به ترتيب 87.35 و %91.22 نسبت به شاهد كاهش داد. عصاره %20 ريشه و %20 اندام‌هوايي در تاج‌خروس، شاخص‌طولي ‌بنيه‌گياهچه را به‌ترتيب (63.33) و (96.67) درصد كاهش داد. همچنين عصاره %20 ريشه و اندام هوايي، طول ريشه در تاج‌خروس را به ترتيب 50.49 و %86.94 و در سلمه‌تره 47.87 و %80 /81 نسبت به شاهد كاهش داد. بيشترين قند محلول‌كل در سطح %20‌ ساقه مشاهده شد كه تاج‌خروس با %64.9 افزايش نسبت به شاهد، داراي قند محلول‌كل بيشتري بود. اكثر صفات بررسي شده در تاج‌خروس حساسيت بيشتري به اثرات آللوپاتيك اسپند نسبت به سلمه‌تره داشت. نتايج نشان داد عصاره‌ آبي اندام‌هوايي قوي‌تر از عصاره ريشه بود، كه اين موضوع مي‌تواند در تهيه علف‌كش‌هايي با منبع طبيعي مورد مصرف قرار گيرد.