نقش پيش‌تيمار اسيد هيوميك بر خصوصيات جوانه‌زني و رشد اوليه گياهچه بذر چغندرقند (Beta vulgaris L.)

جوانه‌زني و استقرار مناسب گياهان زراعي از مهم‌ترين و بنيادي‌ترين عواملي است كه بر عملكرد اقتصادي محصول تأثير مي‌گذارد. افزايش كيفيت بذر توسط پيش‌تيمار از مواردي است كه مي‌تواند بر جوانه‌زني و استقرار گياهچه مؤثر باشد؛ بنابراين، اين پژوهش با هدف بررسي تأثير پيش‌تيمار بذر چغندرقند با اسيد هيوميك به‌صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سال 1396 اجرا شد. عامل اول پيش‌تيمار بذرها با مقادير مختلف اسيد هيوميك شامل چهار سطح 0 (شاهد)، 8.33، 12.50 و 25.00 ميلي‎گرم به ازاي هر 100 گرم بذر و عامل دوم شامل ارقام چغندرقند اكباتان و پايا بود. طبق نتايج تجزيه واريانس، آثار ساده اسيد هيوميك و رقم بر تمام صفات به‌جز وزن خشك ريشه‌چه تأثير معني‌داري داشتند. اثر متقابل اسيد هيوميك رقم تنها براي سه صفت متوسط زمان جوانه‌زني، وزن خشك ريشه‌چه و وزن خشك ساقه‌چه معني‌دار بود. بر اساس نتايج مقايسه ميانگين، بيشترين قوه‎ناميه (87.87 درصد)، سرعت جوانه‌زني بذر (6.27 جوانه/روز)، شاخص طولي بنيه گياهچه (3.52) و شاخص وزني بنيه گياهچه (1269.96) به پيش‌تيمار بذر با استفاده از 12.50 ميلي‎گرم اسيد هيوميك به ازاي 100 گرم بذر اختصاص داشت. پيش‌تيمار بذر بدون اختلاف معني‎دار در مقدار ماده پوششي موجب افزايش يكنواختي جوانه‎زني بذر شد. رقم اكباتان در مقايسه با رقم پايا بر اساس صفات اندازه‌گيري‌شده برتري داشت. در مجموع استفاده از اسيد هيوميك منجر به بهبود صفات جوانه‌زني و رشد اوليه گياهچه شد.