الگوي حسابداري ساختگي در شرايط محيطي ايران به روش نظريه‌پردازي زمينه بنيان

حسابداري ساختگي با مهندسي اطلاعات و گزارشگري مالي مرتبط است، زيرا براي افشاي اطلاعات مالي سعي مي‌كند به گونه‌اي عمل ‌كند كه بهتر از آنچه در حالت صادقانه بيان مي‌شود، ظاهر ‌شود. هدف پژوهش حاضر ارائه الگوي مفهومي حسابداري ساختگي در شرايط محيطي ايران است. اين پژوهش از لحاظ روش‌شناسي جزو پژوهش‌هاي كيفي با رويكرد مبتني بر نظريه‌پردازي زمينه بنيان است، جامعه آماري شامل خبرگان صاحب‌نظر در زمينه مباني نظري و عملي حسابداري ساختگي است كه با توجه به هدف پژوهش، از روش نمونه‌گيري گلوله‌برفي براي مصاحبه انتخاب شده است. پس از كسب نظر خبرگان از طريق 21 مصاحبه نيمه ساختاريافته طي سال‌هاي 1399- 1400 الگوي مفهومي حسابداري ساختگي شامل شرايط علّي از جمله انگيزه‌هاي مالياتي، بانكي، گزارشگري و فرهنگي؛ بستر و زمينه موضوع از جمله انگيزه هاي مديران، اهداف و ويژگي‌هاي شركت‌ها، خلاء‌هاي قانوني، فشارهاي محيطي؛ شرايط مداخله‌گر از جمله نحوه نظارت و اجرا؛ راهبردها از جمله عوامل محيطي و راهبري، عوامل مرتبط با استفاده‌كنندگان، ايجاد فناوري‌هاي به‌روز، ارتقاي كيفيت و اجراي مناسب قوانين؛ و همچنين پيامدهاي آن‌ها از جمله پيامدهاي اقتصادي، اجتماعي و سازماني ارائه شده است. نتايج پژوهش نشان داد با توجه به هدف تعيين‌شده، راهبري شركتي و تقويت قوانين، مي‌تواند انگيزه‌هاي مالياتي، بانكي، گزارشگري و اخلاقي منجر به انحراف از واقعيت‌ها را كاهش دهد. براي اين منظور بايستي در دو بعد اجرا و نظارت، آموزش‌هاي لازم به استفاده‌كنندگان و اجراكنندگان قوانين انتقال داده شود تا بتوان از پيامدهاي نامطلوب آن، از جمله انتقال ناعادلانه ثروت جلوگيري كرد و منابع را در جهت منافع ملي حركت داد.