بررسي انگاره‌هاي ذهني روس‌ها دربارۀايرانيان بر مبناي سفرنامه‌هاي روسي

جهانگردان و مسافران غالباً نقش مهمي در توسعۀشرق‌شناسي داشته‌اند و سفرنامه‌ها، يكي از منابع ارزشمند در شرق‌شناسي هستند. سفرنامه‌هاي روسي دربارۀ ايران در قرن 19 ميلادي حاوي نكات فراواني دربارۀنوع ديدگاه روس‌ها به ايرانيان و همچنين برداشت و درك آن‌ها از خودشاناست. ايران به‌عنوان يك كشور آسيايي و روسيه به‌عنوان كشوري كه خود را اروپايي مي‌دانست، روابط پرفرازونشيبي در قرن 19 داشته‌اند. در اين پژوهش با تكيه بر نظريات جامعه‌شناس معاصر، پروفسور سيد حسين العطاس، ديدگاه رو‌س‌ها به ايران و زواياي زندگي فرهنگي و اجتماعي اين كشور براساس سفرنامه‌هاو گزارش‌هاي روسي كه در قرن 19 ميلادي نگاشته شده مورد بررسي قرار مي‌گيرد. همچنين به اين سؤال پاسخ داده مي‌شود كه روس‌ها به‌عنوان يك استعمارگر اروپايي چطور به زندگي مردم ايران نگاه مي‌كردند و در سفرنامه‌هاي روسي چه تصويري از ايران به‌عنوان يك كشور مستقل آسيايي ترسيم شده است؟ همچنين تلاش خواهيم كرد تا مؤلفه‌هايي را كه به اعتقاد پروفسور العطاس در شرق‌شناسي اروپايي وجود دارد، در چند نمونه از سفرنامه‌هاي روسي مورد تجزيه و تحليل قرار دهيم. اين پژوهش با روش تحليل محتواي كيفي، نقش سفرنامه‌ها در شكل‌گيري انگاره‌هاي ذهني راجع به ايران را تحليل مي‌كند.