خشك‌ كردن جريان معكوس شلتوك بخاردهي شده و اثر آن بر كيفيت برنج و انرژي مصرفي

خشك ‌شدن غير يكنواخت و كاهش برنج سالم توليدي به دليل عدم جابجايي شلتوك در خشك‌كن‌هاي بستر ثابت متداول يكي از مشكلات اساسي در كارخانجات برنجكوبي است. به منظور بررسي و ارائه روش خشك‌كردن مناسب با رويكرد ايجاد يكنواختي در عمليات خشك‌كردن، كاهش ضايعات، صرفه‌جويي مصرف انرژي مصرفي در خشك‌كن‌هاي بستر ثابت متداول از آزمايش دو فاكتوره در قالب طرح كاملا تصادفي استفاده شد. فاكتورها شامل رطوبت اوليه شلتوك در دو سطح (16 و 18 درصد) و روش خشك‌كردن در 4 سطح (جريان هواي يك طرفه، جريان هواي معكوس به مدت 1ساعت، 2 ساعت و 3 ساعت، سپس برگشت هوا و ادامه عمليات خشك‌كردن همانند جريان يك‌طرفه) بودند. دما و سرعت جريان هواي خشك‌كن براي كليه تيمارها يكسان در نظر گرفته‌شد. در هر دو تيمار رطوبتي، خشك‌كردن به روش جريان معكوس به مدت سه ساعت، بيشترين مقدار برنج سالم (75.86-75.7 درصد) و كمترين مقدار انرژي مصرفي (49-41 مگاژول بر كيلوگرم آب) را بخود اختصاص دهد. بيشترين انرژي مصرفي با مقادير 79 و 67 مگاژول بر كيلوگرم آب به ترتيب متعلق به شلتوك با رطوبت اوليه بالا و پائين بود. در روش خشك‌كردن جريان يك طرفه، شلتوك‌هاي خشك شده در لايه 10 سانتي‌متري از كف خشك‌كن، كمترين مقدار برنج سالم (63.65 درصد) را داشتند. در هر دو تيمار رطوبتي، نتايج مخلوط لايه‌ها نشان داد خشك‌كردن جريان معكوس يك‌ ساعته با مقادير 68.68-68.28 درصد داراي كمترين مقدار برنج سالم بودند. هم چنين روش خشك‌كردن اثر قابل ملاحظه‌اي (P 0.05) بر كيفيت پخت نداشت.