ارزيابي عوامل مؤثر بر استحصال آب مبتني بر ورودي به مخازن سد

سدهاي مخزني از سازه‌هاي مهم استحصال آب‌هاي سطحي و هدايت سيلاب‌ها هستند كه قبل از احداث، مطالعات مختلفي در فازهاي متعدد براي محاسبه آورد آب ورودي به مخازن آن‌ها و حجم آب ذخيره شده انجام مي‌شود. عدم بهره‌برداري مطلوب از يك سد مخزني زماني حادث مي‌شود كه حجم جريان ورودي در زمان بهره‌برداري با حجم جريان ورودي محاسباتي هم‌خواني نداشته باشد. سامانه‌هاي آبگيري سدها و حجم‌هاي آن با معيارها و گزينه‌هاي مختلف قابل سنجش است. استفاده از نظرات كارشناسان خبره و واقع‌بيني شرايط مختلف اعم از فني، اقتصادي و اجتماعي با مدل‌هاي مختلف تصميم‌گيري چندمعياره در شناسايي عوامل مؤثر بر برآورد درست استحصال آب توسط سدها، روشي مرسوم در تحقيقات مديريت منابع آب است. در اين بررسي با استفاده از روش‌هاي مختلف تصميم‌گيري چندمعياره شامل SAW, AHP, FAHP, VIKOR, TOPSIS, FTOPSIS, PROMETEE, ElectreIII آورد جريان ورودي به مخازن 17 سد مخزني در استان كرمانشاه بررسي شد. اين پژوهش نخستين كار پژوهشي در زمينه ارزيابي برآورد جريان‌هاي ورودي به مخازن سدهاي استان كرمانشاه است كه با نگرشي جامع به بيان و بررسي مهم‌ترين عوامل تأثيرگذار در عدم توفيق در تخمين بهينه جريان‌هاي ورودي به سد مي‌پردازد. بر ‌اساس يافته‌هاي پژوهش گزينه‌اي كه داراي فراواني بيش‌تري نسبت به ساير گزينه‌هاست، گزينه تناسب تخصيص آب در هر سد مخزني است، در واقع عدم تناسب ميزان تخصيص آب با اهداف مطالعات سد مخزني و زمان‌بر شدن مطالعات و اجراي سد، باعث انحراف از مسير درست ذخيره آب در سدهاي مخزني مي‌شود و متوليان به ناچار با تصميم‌گيري‌هاي مقطعي و حتي در زمان اجرا، اهداف طرح را تغيير مي‌دهند. چنين روندي بدون تحليل‌هاي اقتصادي موجب از دست دادن فرصت‌ها و هدررفت سرمايه‌گذاري‌ها مي‌شود.