ارزيابي تأثير تغيير كاربري از ديم‌زار به مرتع با پخش سيلاب بر برخي ويژگي‌هاي فيزيكوشيميايي خاك منطقه رزين استان كرمانشاه

حفاظت، احياء، توسعه و بهره‌برداري بهينه از خاك به‌ويژه در عرصه‌هاي طبيعي مانند جنگل‌ها، مراتع، بيابان و بيشه‌زارهاي طبيعي در راستاي توسعه پايدار، از طريق مديريت علمي و جامع امكان‌پذير است. در تحقيق حاضر برخي خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك در دو مكان ديم‌زارهاي احياء شده از طريق عمليات پخش سيلاب و منطقه شاهد (ديم‌زار تخريبي) مورد بررسي قرار گرفتند. در هر دو مكان تعداد 16 پروفيل حفر شد و با توجه به دو عمق نمونه‌برداري 25-0 و 50-25 سانتي‌متري، در مجموع 32 نمونه‌ي خاك جمع‌آوري شد. در نمونه‌ها سيلت، رس، شن، نفوذپذيري، جرم مخصوص ظاهري، هدايت الكتريكي (EC)، اسيديته خاك، آهن، منگنز، روي، فسفر و پتاسيم قابل جذب، درصد كربن و مواد آلي اندازه‌گيري شدند. سپس ميانگين خصوصيات بيان شده با استفاده از آزمون T بين دو منطقه احيايي و منطقه شاهد تخريبي در سطح 1 درصد و 5 درصد مورد مقايسه قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه تفاوت بين دو مكان در عمق اول 25-0 سانتي‌متري خيلي مشهود‌تر است به‌نحوي كه در عمق اول بين دو مكان از لحاظ سيلت، رس، شن، نفوذپذيري، جرم مخصوص ظاهري، هدايت الكتريكي و ظرفيت تبادل كاتيوني و درصد مواد آلي، كربن خاك، فسفر قابل جذب، آهن، روي و منگنز تفاوت آماري معني‌داري در سطح 95 درصد مشاهده شد (0.05P ). هم‌چنين مشخص شد كه با اجراي عمليات احيايي پخش سيلاب درصد مواد آلي و كربن خاك به‌طور معني‌داري افزايش و ميزان نفوذپذيري خاك به‌طور معني‌داري در سطح 95 درصد كاهش يافت. علاوه‌بر آن يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه در ديم‌زارهاي تخريبي شاهد، ميزان فسفر خاك بيش‌تر بود كه دليل اين امر را مي‌توان كوددهي پياپي كودهاي فسفاته توسط كشاورزان در اراضي ديم‌زار تخريبي بيان نمود.