بهينه‌سازي كشت بافت گياه دارويي در معرض خطر انقراض Centella asiatica (L.) Urban

آب‌بشقابي (Centella asiatica (L.) Urban) گياه دارويي از خانواده چتريان به‌‌عنوان گونه‌اي در معرض انقراض در ايران شناخته شده ‌است. اين گياه داراي خواص درماني متعدد از جمله بهبود حافظه، ضد سرطان و درمان بيماري‌هاي پوستي است و همچنين خواص آنتي‌اكسيداني بالايي دارد. كشت سلول و بافت گياهي ابزاري مهم در مطالعات پايه و داراي كاربردهاي تجاري است. با روش كشت بافت مي‌توان در مورد اصلاح گياهان دارويي و يا تغيير در ميزان متابوليت‌هاي ثانويه اقدام نمود. با ‌توجه به ارزش بالاي آب‌بشقابي مي‌توان از كشت‌ درون‌شيشه‌اي براي توليد بيشتر اين گياه بهره ‌برد. بهينه‌سازي فرآيند كشت ‌بافت براي انجام تحقيقات كاربردي و مهندسي متابوليك مسيرهاي بيوسنتزي انواع متابوليت‌هاي ثانويه مفيد است. تحقيق حاضر با هدف دستيابي به يك پروتوكل مناسب براي تكثير درون‌شيشه‌اي و تعيين غلظت‌هاي مناسب تنظيم‌كننده‌هاي رشد براي ريزازديادي اين گونه ارزشمند انجام شد. اثر متقابل BAP )0، 1، 2 و 3 ميلي‌گرم ‌بر ليتر) و IBA (0، 0.5 و 1 ميلي‌گرم ‌بر ليتر) بر شاخه‌زايي از ريزنمونه گره در محيط كشت MS بررسي شد. سپس، ريشه‌زايي ريزنمونه‌هاي تكثيريافته با استفاده از IBA و NAA ارزيابي گرديد. نتايج نشان داد كه MS داراي 2 ميلي‌گرم ‌بر ليتر BAP و 1 ميلي‌گرم بر ليتر IBA و MS داراي 1 ميلي‌گرم ‌بر ليتر  IBA به‌ترتيب مناسب‌ترين محيط‌هاي كشت جهت شاخه‌زايي و ريشه‌زايي بودند.