اثر تنش خشكي،‌ اسيد ساليسيليك و پلي‌آمين‌ها، بر عملكرد رشدي و ميزان روغن و اسانس گياه سياه‌دانه (Nigella sativa L.)

به منظور بررسي اثرهاي تنش خشكي، اسيد ساليسيليك و پلي‌آمين‌ها بر عملكرد رشدي گياه و ميزان روغن و اسانس بذر سياه‌دانه (Nigella sativa L.)، آزمايشي در سال زراعي 1400-1399 به‌صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با 3 تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشگاه آزاد شيروان اجرا شد. تيمارهاي آزمايش شامل تنش خشكي در چهار سطح (25، 50، 75 و 100 درصد ظرفيت زراعي (شاهد)) به‌عنوان عامل اول و محلول‌پاشي اسيد ساليسيليك، پوترسين و اسپرميدين هر يك در دو سطح (0.5 و 1 ميلي‌مولار) به‌عنوان عامل دوم بودند. نتايج نشان داد، بيشترين تعداد كپسول بارور در بوته (12.66)، تعداد دانه در كپسول (96.24) و شاخص برداشت (58.69%) در تيمار 100% ظرفيت زراعي بدست آمد. همچنين، بيشترين عملكرد دانه در گلدان در تيمار 100% ظرفيت زراعي (16.05 گرم) و ‌اسيد ساليسيليك 1 ميلي‌مولار (11.46 گرم) حاصل شد. از طرف ديگر، بيشترين ارتفاع بوته (62.5 سانتي‌متر)، وزن خشك تك بوته (6.44 گرم)، زيست‌توده در گلدان (32.2 گرم)، درصد روغن (31.21%) و عملكرد روغن (5.71 گرم در گلدان) در اثر متقابل تيمار 100% ظرفيت زراعي و اسيد ساليسيليك‌ 1 ميلي‌مولار و همچنين، بيشترين درصد اسانس (0.09%) در اثر متقابل تيمار 25% ظرفيت زراعي و اسيد ساليسيليك‌ 1 ميلي‌مولار حاصل شد. به‌طور كلي، نتايج نشان داد كه بهترين تيمار براي سياه‌دانه در شرايط گلخانه، آبياري 100% ظرفيت زراعي و محلول‌پاشي اسيد ساليسيليك‌ 1 ميلي‌مولار بود. در كل، با افزايش شدت تنش، خصوصيات رشدي گياه كاهش يافت، ولي با اعمال محلول‌پاشي اسيد ساليسيليك‌ اثرات منفي تنش خشكي تعديل يافت.