بررسي زباهنگ دل نگراني معلم: موردي از مدرسان زبان انگليسي در مؤسسات آموزش زبان

ازآنجايي‌كه ارتباط عاطفي بين معلّم و شاگرد نقش مهمي در دستاوردهاي زبان‌‏آموزان دارد، بررسي عوامل تأثيرگذار در اين رابطه از اهمّيّت بالايي برخوردار است. ابراز نگراني معلّم براي شاگردانش يكي از اين عوامل برشمرده مي‌‏شود كه در گفتمان معلّم تبلور يافته و از طريق فرهنگ‏‌كاوي زبانِ آنان قابل بررسي است. در اين پژوهشِ كيفي، زباهنگ دل‏‌نگراني معلّم در بافت مؤسسات آموزش زبان انگليسي، با هدف شناسايي سطوح دغدغه‌مندي معلّم و مؤلفه‏‌هاي فرهنگي مربوط به آن، مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور، از طريق انجام 108 مصاحبۀ نيمه‌‏ساختاريافته با مدرّسان (82 زن و 26 مرد؛ در بازۀ سني 21 تا 40 سال)، 352 پاره‏‌گفتار حاوي اين زباهنگ تا حد اشباع استخراج شد. سپس داده‏‌ها بر اساس الگوي «هَيَجامَد» در قالب چهار سطح دل‏‌نگراني معلّم با عناوين هيچ‌‏دلي، برون‏‌دلي، درون‌‏دلي و فرادلي تقسيم شد و با استفاده از الگوي مفهومي تحليل زباهنگ مورد تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه درون‌‏دلي نسبت به سطوح ديگر دغدغه‌‏مندي معلّم بسامد بالاتري در اين بافت آموزشي دارد. همچنين، اين زباهنگ در سطوح مختلف با اهدافي همچون ايجاد تغيير در رفتار، فراهم آوردن شرايط يادگيري، ايجاد انگيزه، حفظ حريم، نپذيرفتن مسئوليت و ابراز نارضايتي استفاده مي‏‌شود. تحليل داده‌‏ها بر اساس الگوهاي فرهنگي نيز نشانگر فرهنگ‌‏هاي جمع‏‌گرايي و كل‌‏نگري، احترام محوري، اغراق افزوده، بافت قوي، اعتمادافزوده، جهت‏‌گيري‏هاي بلندمدّت و خيرخواهي در اين بافت آموزشي است. نتايج اين مطالعه كمك مي‌‏كند با شناسايي فرهنگ غالب در اين محيط‏ آموزشي، در جهت به‌‏فرهنگي گام برداشت و درنتيجه شاهد تحقق اهداف آموزشي با كيفيت و سهولت بيشتر بود.