برآمدن سنّت ادبي پيشا-مشروطه از رهگذر نظامگان ترجمه

بحث اصلي اين است كه چگونه نظام ترجمه در برآمدن و تكوّن نظامگان ادبي پيشا مشروطه نقش ايفا مي‌كند. ترجمه به‌مثابۀ ابزاري براي ايجاد تغيير و تحوّل نه‌فقط در اركان سياسي و اجتماعي جامعه، بلكه در تكوين و تكوّن نظامگان فرهنگي ادبي جامعه از رهگذر نظام مطبوعات و به‌ويژه، كمك به ايجاد ژانرهاي ادبي تازه تولّد يافته عمل مي‌كند. در عصر پيشا مشروطه، رواج ترجمه در قالب يك نظام با خود الگوهاي نو و تازه به همراه مي‌آورد كه پيش‌تر در جامعه سابقه نداشته‌اند. به نظر مي‌رسد مي‌توان از منظر نظريّۀ نظامگان پيشنهادي اون زهر كه دربارۀ جايگاه اَقماري و هسته‌اي ادبيّات ترجمه‌شده بحث مي‌كند، از جايگاه نظام ترجمه در عصر پيشا مشروطه، چشم‌اندازي روشن‌تر در تصوّر آورد. درمجموع، ترجمه كمك مي‌كند سبك نوشتاري منثور جاي سبك منظوم را بگيرد و نظام ترجمه در كنار ساير نظام‌ها، بر سبك و سياق گونه‌هاي تازه تولّد يافته در نظامگان ادبي پيشا مشروطه تأثيرگذار است.