ارزيابي اثر تلقيح قارچ‌هاي آربوسكولار مايكوريزا و اندوفيت بر تركيبات شيميايي و توليد اسانس گياه گشنيز در شرايط گلخانه‌اي

در اين تحقيق تأثير تلقيح دوگونه قارچ آربوسكولار مايكوريزا ( Diversispora versiformis و Rhizophagus irregularis) و يك گونه قارچ اندوفيت Piriformospora indica  بصورت مجزا و تلفيقي بر تركيبات شيميايي و توليد اسانس گياه گشنيز بررسي شد. تيمارهاي آزمايش شامل تيمار قارچ منفرد (RI: R. irregularis، DV: D. versiformis، PI: P. indica)، تيمارهاي  قارچي تلفيقي (PI+DV، PI+RI، RI+DV و PI+RI+DV)، تيمار شاهد مثبت (داراي كود اوره و سوپرفسفات تريپل، بدون قارچ) و تيمار شاهد منفي (بدون كود شيميايي، بدون قارچ) بود. اين آزمايش در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تكرار در شرايط گلخانه‌اي انجام گرفت. وزن تر و خشك ريشه و بخش هوايي، درصد كلنيزاسيون، فنول برگ، ظرفيت آنتي اكسيداني، كارتنوئيد، كلروفيل كل و عملكرد اسانس پارامترهايي بودند كه براي گياه گشنيز اندازه گيري شدند. نتايج نشان‌داد كه اثر هرسه گونه قارچ (مايكورايزا و اندوفيت) هم بطور مجزا و هم تلفيقي بر شاخص‌هاي اندازه‌گيري شده معني‌دار مي‌باشد (p 0.01). تيمار تلفيقي سه قارچ (PI+RI+DV) در وزن تر و خشك بخش هوايي به ترتيب با 8.62% و 17.94%، تيمار DV در وزن تر و خشك بخش ريشه به ترتيب با 22.66 % و 48.04 % ، تيمار تلفيقي PI+RI  در كلنيزاسيون ريشه (91.75%)، تيمار RI+DV در فنول (72.5 %)، تيمار PI در سه پارامتر ظرفيت آنتي اكسيداني (11.81 %)، كلروفيل كل (7.81 %) و كارتنوييد (5.87 %) و تيمار PI+DV در عملكرد اسانس (107.2%) نسبت به تيمار شاهد منفي افزايش نشان دادند. طبق نتايج اين تحقيق استفاده از قارچ‌هاي مايكورايزا و اندوفيت بصورت تلفيقي نتايج بهتري نسبت به كاربرد منفرد آنها داشته و لذا مي‌توان جهت افزايش عملكرد سبزيجات استفاده كرد.