تأثير مصرف عصاره‌ عناب طي دو نوع تمرين تناوبي و استقامتي شديد بر فشار اكسايشي و شاخص‌هاي ضداكسايشي بافت كبد موش‌هاي صحرايي نر ويستار نابالغ

زمينه و هدف: يكي از راهكارهاي مناسب براي محافظت در برابر تأثيرات نامطلوب فشار اكسايشي ناشي از تمرينات ورزشي طولاني‌مدت و شديد، به‌كارگيري تدابير تغذيه‌اي سالم و استفاده از مكمل‌هاي ضداكسايشي است. هدف اين پژوهش بررسي اثر مصرف عصاره‌ عناب طي دو نوع تمرين تناوبي و استقامتي شديد بر شاخص‌هاي ضداكسايشي و فشار اكسايشي بافت كبد موش‌هاي صحرايي نابالغ نر بود.مواد و روش‌ها: 72 سر موش نابالغ صحرايي نژاد ويستار با سن 22 روز و ميانگين وزني 7.475 ± 60.64 گرم پس از وزن‌كشي به‌صورت تصادفي به نه گروه كنترل، تمرين تناوبي شديد (HIT)، تمرين استقامتي شديد (ICT)، عناب، ICT + عناب، ICT + دارونما، HIT + دارونما، HIT + عناب و دارونما تقسيم شدند. پس از يك هفته آشناسازي عمومي و اختصاصي، برنامه‌ تمرين استقامتي شديد شامل دويدن روي نوار گردان به مدت چهار هفته (پنج جلسه در هفته) با مدت و شدت پيش‌رونده و با رعايت اصل اضافه‌بار تمرين اجرا شد. به‌طوري‌كه سرعت در هفته‌ اول برابر 10 تا 18 متر در دقيقه و مدت آن 10-30 دقيقه بود و در هفته‌ آخر سرعت تمرين به 30 متر بر دقيقه و مدت آن 55-60 رسيد. برنامه‌ تمريني  HITنيز در قالب تمرين با الگوي دوره‌هاي هفت‌روزه (شش روز تمرين و يك روز استراحت به‌منظور جلوگيري از بيش‌تمريني) انجام گرفت. بر اساس اصل اضافه‌بار تمرين به‌گونه‌اي اعمال شد كه سرعت تمرين در هفته‌ آشناسازي برابر با 10-16 متر در دقيقه و مدت آن يك دقيقه بود و در هفته‌ آخر سرعت تمرين 36-40 متر در دقيقه (معادل حدود 85% Vo2max) رسيد. به گروه‌هاي دارونما، گاواژ آب مقطر و به گروه‌هاي داراي عناب، گاواژ عصاره‌ عناب با دوز 600 ميلي‌گرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن هر موش، روزانه پس از تمرين ارائه شد. اندازه‌گيري ميزان فعاليت آنزيم‌هاي SOD ، GPX و CAT و سطوح MDA و TAC بافت كبد به روش اسپكتروفتومتري و كيت الايزا انجام گرفت. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از روش‌هاي آماري آنوا و آزمون تعقيبي توكي استفاده شد.نتايج: نتايج نشان داد كه فعاليت استقامتي شديد و HIT موجب كاهش معنادار ميزان MDA شد (P 0.05). هرچند بر ميزان فعاليت آنزيم‌هاي ضداكسايشي SOD، GPX و سطوح TAC تأثير معناداري نداشت (P 0.05). از سويي، تمرين HIT موجب افزايش معنادار آنزيم CAT شد (P 0.05). در گروه‌هاي داراي گاواژ عناب، تأثير معناداري بر ميزان آنزيم‌هاي ضداكسايشي SOD، GPX، CAT، TAC و MDA نداشتند(P 0.05).نتيجه‌گيري: به‌نظر مي‌رسد كه تمرينات استقامتي شديد و HIT موجب تعديل شاخص‌هاي اكسايشي و همچنين تمرين HIT، سبب بهبود نشانگر ضداكسايشي CAT در موش‌هاي نابالغ مي‌شود.