اثر تمرين تناوبي سرعتي بر تعادل اكسايشي- ضداكسايشي بيضه و شاخص‌هاي توليد مثلي موش‌هاي آزمايشگاهي بزرگ

زمينه و هدف: در جوامع امروزي افراد زيادي از اختلال عملكرد دستگاه تناسلي و ناباروري رنج مي‌برند. عوامل گوناگوني مانند كم‌تحركي، برخي بيماري‌ها و مصرف داروها مي‌توانند در بروز اختلال باروري نقش داشته باشند و سبب كاهش توان توليد مثلي شوند. از سازوكارهاي اصلي اختلال توليد مثل توليد بنيان‌هاي آزاد و افزايش فشار اكسايشي در بافت بيضه است. تمرين تناوبي سرعتي (SIT) از كارامدترين انواع تمرينات ورزشي از نظر زماني نسبت به ساير شيوه‌هاي فعاليت ورزشي است كه براي ارتقاي ميزان فعاليت بدني و ورزشي مي‌تواند به‌كار رود. هدف از پژوهش حاضر، بررسي تأثير SIT بر وضعيت اكسايشي- ضداكسايشي بيضه و شاخص‌هاي عملكرد توليد مثلي موش‌هاي آزمايشگاهي بزرگ بود.مواد و روش‌ها: در اين پژوهش تجربي 16 سر موش بالغ نر آزمايشگاهي بزرگ نژاد ويستار به‌طور تصادفي به گروه‌هاي كنترل و فعاليت ورزشي تقسيم شدند. سپس گروه فعاليت ورزشي به مدت هشت هفته، هفته‌اي سه جلسه تمرين كردند. 48 ساعت پس از آخرين جلسة تمرين، بيضة موش‌ها پس از بي‌هوشي برداشته و به آزمايشگاه منتقل شد و فعاليت آنزيم‌هاي سوپراكسيد ديسموتاز (SOD) و گلوتاتيون پراكسيداز (GPX)، ظرفيت تام ضداكسايشي (TAC) و مقادير مالون‌دي‌آلدهيد (MDA) و همچنين شاخص‌هاي عملكرد توليد مثلي مهم در بافت بيضه شامل شاخص تمايز لوله‌اي (TDI)، شاخص اسپرميوژنز (SI) و ضريب تجمعي (RI) تعيين شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تي مستقل در سطح آلفاي 0.05 تجزيه‌وتحليل شد.نتايج: تحليل داده‌ها نشان داد ميزان MDA بافت بيضة گروه تمرين نسبت به گروه كنترل در حد معناداري بيشتر بود (0.001˂P). بين دو گروه از نظر فعاليت SOD و مقادير TAC بافت بيضه تفاوت معناداري وجود نداشت؛ ولي ميزان فعاليت GPX در گروه تمرين در حد معناداري بيشتر از گروه كنترل بود (0.05˂P). همچنين تعداد سلول‌هاي ليديگ، TDI و RI در گروه تمرين در حد معناداري نسبت به گروه كنترل كمتر بود (0.05˂P)؛ ولي از نظر SI بين دو گروه تفاوت معناداري مشاهده نشد (0.05˃P).نتيجه‌گيري: تمرين تناوبي سرعتي ممكن است فشار اكسايشي را در بافت بيضه افزايش دهد و با تأثير منفي بر شاخص‌هاي مهم اسپرماتوژنيك در بيضه، سبب ايجاد اختلال در عملكرد توليد مثلي شود. انجام پژوهش‌هاي بيشتر در اين زمينه با كنترل عوامل اثرگذار و متغيرهاي تمريني (شدت، مدت و حجم تمرين) توصيه مي‌شود.