تأثير تمرين مقاومتي بر عملكرد اندوتليال در بزرگسالان سالمند و جوان با بيماري‌هاي مزمن و سالم: مروري نظام‌مند و فراتحليل

زمينه و هدف: اختلال در عملكرد اندوتليال نقش مهمي در توسعه‌ بيماري‌هاي قلبي- عروقي ايفا مي‌كند. تمرينات ورزشي ممكن است به بهبود عملكرد اندوتليال منجر شود. با اين همه تأثير تمرين مقاومتي بر عملكرد اندوتليال به‌وضوح شناخته نشده است. افزون‌بر اين سن و وضعيت سلامت افراد نيز ممكن است در عملكرد اندوتليال نقش داشته باشد كه اين عوامل نيز در پاسخ اندوتليال به تمرين مقاومتي بررسي نشده است. ازاين‌رو هدف فراتحليل حاضر بررسي تأثير تمرين مقاومتي بر عملكرد اندوتليال در بزرگسالان سالمند و جوان داراي بيماري‌هاي مزمن و سالم است.مواد و روش‌ها: جست‌وجو در پايگاه‌هاي اطلاعاتي اصلي شامل پاب مد و وب او ساينس تا تاريخ 23 دي 1401 (13 ژانويه‌ 2023) براي مطالعات تمرين مقاومتي بر روي شاخص FMD صورت گرفت. معيارهاي ورود به پژوهش شامل مطالعات داراي گروه تمرين ورزشي، آزمودني انسان با ميانگين سن بزرگ‌تر از 18 سال، اندازه‌گيري عملكرد اندوتليال با استفاده از FMD و چاپ‌شده در نشريه‌هاي انگليسي‌زبان بود. تفاوت ميانگين وزني (WMD) و فاصله‌ اطمينان 95 درصد با استفاده از نرم‌افزار CMA2 به‌منظور تعيين اندازه‌ اثر استفاده شد. سطح ناهمگوني با استفاده از آزمون I2 و سوگيري انتشار نيز با آزمون Egger بررسي شد. همچنين تحليل زيرگروهي براي سن (بزرگسال سالمند شامل افراد بالاي 50 سال و بزرگسالان جوان شامل افراد كمتر از 50 سال)، وضعيت سلامتي (داراي بيماري مزمن و سالم) و نوع مطالعه (تك‌گروهي و دوگروهي) انجام گرفت. همه‌ تحليل‌ها با استفاده نرم‌افزار CMA2 انجام پذيرفت. نتايج: 21 تحقيق شامل 701 آزمودني وارد فراتحليل شدند. نتايج تحليل داده‌ها نشان داد كه تمرين مقاومتي به افزايش معناداري FMD منجر شد [2.07, (CI: 1.26 to 2.88) P = 0.001]. بررسي ناهمگوني با استفاده از آزمون I2 نشان داد كه ناهمگوني معناداري وجود داشت (I2=82.92, p=0.001)، درحالي‌كه نتايج آزمون Egger (0.73=P) سوگيري انتشار را تأييد نكرد. تحليل زير گروهي بر اساس سن نشان داد كه تمرين مقاومتي در هر دو گروه افراد جوان [WMD: 2.06, P = 0.001] و سالمند [WMD: 1.87, P = 0.001] به افزايش FMD منجر مي‌شود. همچنين تمرين مقاومتي در هر دو گروه افراد سالم [WMD: 1.77 P = 0.001] و بيمار [WMD: 2.40 P = 0.001] به افزايش FMD منجر مي‌شود. افزون‌بر اين تحليل بر اساس نوع پژوهش نشان داد كه مقادير FMD در هر دو مطالعات تك‌گروهي [WMD: 1.18, P = 0.029] و دوگروهي [WMD:2.51, P  =0.001] افزايش مي‌يابد.نتيجه‌گيري: به‌طور كلي يافته‌هاي فراتحليل حاضر نشان مي‌دهد كه تمرين مقاومتي مداخله‌ ورزشي مؤثري براي بهبود عملكرد اندوتليال است كه تأثيرات مفيد آن مستقل از سن و وضعيت سلامت آزمودني‌ها اتفاق مي‌افتد. ازاين‌رو تمرين مقاومتي ‌بايد در برنامه‌ تمرين ورزشي بزرگسالان گنجانده شود.