ارزيابي ارتباط فرهنگ ايمني و حوادث شغلي: يك مطالعه موردي در يك واحد فرايندي با استفاده از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري

سابقه و هدف: خطاي انساني به‌عنوان علت اصلي وقوع حوادث در صنايع شناخته مي‌شود. اين مطالعه با هدف ارزيابي فرهنگ ايمني و مدل‌سازي عوامل مؤثر بر آن با استفاده از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري (SEM) در يك واحد فرايندي انجام شده است. مواد و روش‌‌ها: ارزيابي فرهنگ ايمني در اين مطالعه مقطعي با استفاده از پرسش‌نامه محقق‌ساخته با مقياس ليكرت شامل 10 بُعد فرهنگ ايمني و در يك صنعت پتروشيمي در سال 1400 انجام شد. پرسش‌نامه بين 312 نفر از كاركنان توزيع و 308 پرسش‌نامه تكميل شد. تجزيه‌وتحليل داده‌هاي مطالعه با استفاده از نرم‌افزارهاي SPSS نسخه 23 و AMOS نسخه 23 انجام شد. يافته‌ها: نمره فرهنگ ايمني برابر با 3.35 برآورد شد. نتايج SEM نشان داد ميزان بار عاملي تأثير درآمد، تحصيلات و سابقه كار بر فرهنگ ايمني به ترتيب 0.322، 0.445 و 0.328 و ميزان بار عاملي تأثير تحصيلات، سابقه كار و سن بر تجربه حادثه به ترتيب 0.336-، 0.312- و 0.214- است. ميزان بار عاملي ارتباط فرهنگ ايمني و تجربه حادثه 0.477- و شاخص نيكويي برازش (GFI) 0.97 بود. نتيجه‌گيري: نتايج ارزيابي فرهنگ ايمني بيانگر اين بود كه بيشترين نمره فرهنگ ايمني مربوط به بُعدهاي استفاده از وسائل حفاظتي، آموزش و درك مسائل و تعهد مديران و سرپرستان است. نتايج SEM نشان داد تحصيلات، ميزان درآمد و سابقه كار بر فرهنگ ايمني تأثير مثبتي دارند. همچنين، ارتباط عوامل سن، تحصيلات و سابقه كار با تجربه حادثه و همچنين فرهنگ ايمني با تجربه حادثه معكوس بود.