بررسي كيفيت خواب و كيفيت زندگي كارگران صنعتي داراي شيفت چرخشي

سابقه و هدف: خواب نيازي حياتي براي انسان است. كارگران صنعتي از جمله افرادي هستند كه به دليل داشتن شيفت كاري چرخشي، از بي خوابي و مشكلات خواب رنج مي برند؛ لذا هدف از مطالعه‌ي حاضر بررسي ارتباط بين كيفيت خواب و كيفيت زندگي كارگران صنعتي داراي شيفت چرخشي است. مواد و روش‌‌ها: اين پژوهش توصيفي-مقطعي بين 234 نفر از كارگران صنعتي انجام شد. داده ها با استفاده از پرسش‌نامه‌ي اطلاعات دموگرافيك، فرم كوتاه پرسش‌نامه‌ي كيفيت زندگي سازمان بهداشت جهاني (WHOQOL-BREF) و شاخص كيفيت خواب پيتسبورگ (PSQI) جمع آوري شدند. به‌منظور تجزيه‌‌وتحليل داده ها، از آزمون هاي هم‌بستگي پيرسون، آزمون تي مستقل و one‐way ANOVA در نرم افزار SPSS نسخه‌ي 24 استفاده شد. يافته‌ها: ميانگين سني شركت كنندگان 5.7 ± 31.6 سال بود. ميانگين و انحراف معيار امتياز WHOQOL-BREF و PSQI به ترتيب برابر با 11.3±66.5 و 1.6±5.8 محاسبه شد. بين كيفيت خواب و كيفيت زندگي كارگران هم‌بستگي معني دار آماري وجود داشت (0.31- r = و 0.001P ). افراد با سن بالاتر و سابقه‌ي كاري بيشتر داراي كيفيت خواب و زندگي پايين تري بودند. همچنين، زنان نسبت به مردان و افراد متأهل نسبت به افراد مجرد، كيفيت خواب و كيفيت زندگي پايين تري را تجربه مي كردند. نتيجه‌گيري: كيفيت خواب نامطلوب به عنوان عاملي مؤثر، مي تواند تأثير منفي بر كيفيت زندگي كارگران داشته باشد. ازآنجايي‌كه تأخير در به خواب رفتن و اختلالات خواب دو عامل تأثيرگذار در كيفيت خواب كارگران در اين پژوهش عنوان شد، مديران و سرپرستان بايد ترتيبي اتخاذ كنند كه با برنامه ريزي مناسب، شيفت هاي كاري را منطبق بر چرخه‌ي شبانه‌روزي (Circadian rhythms) بهينه كنند.